Được tại ngoại không đồng nghĩa với việc bị hạn chế mọi hoạt động cá nhân, trong đó có việc đi làm. Tuy nhiên, để xác định tại ngoại có được đi làm không, cần căn cứ vào quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, phạm vi hạn chế áp dụng đối với người bị buộc tội và việc chấp hành các nghĩa vụ trong thời gian tại ngoại. Luật sư 11 sẽ phân tích các quy định của pháp luật hiện hành và những lưu ý quan trọng để tránh vi phạm trong quá trình tại ngoại.
Người đang được tại ngoại có được đi làm không?
Pháp luật hiện hành không có quy định cấm người được tại ngoại đi làm. Thực tế, “tại ngoại” chỉ là cách gọi phổ biến đối với trường hợp người bị buộc tội không bị áp dụng biện pháp tạm giam mà được áp dụng các biện pháp ngăn chặn khác như bảo lĩnh, đặt tiền để bảo đảm hoặc cấm đi khỏi nơi cư trú theo Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 (được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 17/VBHN-VPQH năm 2026).
Điều đó có nghĩa, người được tại ngoại vẫn có thể sinh hoạt, học tập và lao động bình thường nếu việc đi làm không làm ảnh hưởng đến quá trình điều tra, truy tố hoặc xét xử và vẫn bảo đảm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Tuy nhiên, quyền đi làm không phải là quyền tuyệt đối. Trong từng trường hợp cụ thể, người được tại ngoại vẫn phải tuân thủ các điều kiện và phạm vi hoạt động theo biện pháp ngăn chặn đang được áp dụng.
Xem thêm: Bị khởi tố có được tại ngoại không? Điều kiện và quy trình xin tại ngoại 2026.
Những trường hợp người đang tại ngoại vẫn có thể đi làm bình thường
Trong thời gian tại ngoại có được đi làm không phụ thuộc hoàn toàn vào từng biện pháp ngăn chặn cụ thể mà cơ quan có thẩm quyền áp dụng. Những trường hợp người đang tại ngoại vẫn có thể đi làm bình thường bao gồm:
Được bảo lĩnh
Theo Điều 121 Bộ luật Tố tụng hình sự, bảo lĩnh là biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam.
Trong thời gian được bảo lĩnh, người bị buộc tội vẫn có thể đi làm nếu:
- Chấp hành đầy đủ giấy triệu tập của cơ quan tiến hành tố tụng.
- Không bỏ trốn.
- Không tiếp tục phạm tội.
- Không cản trở hoạt động điều tra, truy tố hoặc xét xử.
- Thực hiện đúng các nghĩa vụ đã cam kết.
Việc được bảo lĩnh không làm mất quyền lao động của người được áp dụng biện pháp này. Tuy nhiên, nếu công việc yêu cầu thường xuyên di chuyển hoặc đi công tác xa, người được bảo lĩnh nên chủ động trao đổi với cơ quan có thẩm quyền để tránh ảnh hưởng đến việc thực hiện nghĩa vụ tố tụng.
Được đặt tiền để bảo đảm
Theo Điều 122 Bộ luật Tố tụng hình sự, người được áp dụng biện pháp đặt tiền để bảo đảm cũng có thể tiếp tục đi làm.
Tuy nhiên, người được tại ngoại vẫn phải:
- Có mặt theo giấy triệu tập.
- Không bỏ trốn.
- Không mua chuộc hoặc đe dọa người tham gia tố tụng.
- Không tiêu hủy chứng cứ.
- Không thực hiện hành vi cản trở quá trình giải quyết vụ án.
Nếu vi phạm các nghĩa vụ đã cam kết, cơ quan tiến hành tố tụng có thể hủy bỏ quyết định đặt tiền để bảo đảm và áp dụng lại biện pháp tạm giam.
Xem thêm: Người bị tại ngoại có đi tù không? Giải đáp theo quy định pháp luật.
Bị cấm đi khỏi nơi cư trú
Đây là trường hợp nhiều người nhầm lẫn nhất.
Biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú không đồng nghĩa với việc người bị áp dụng phải ở trong nhà hoặc không được đi làm.
Theo quy định của Điều 123 Bộ luật Tố tụng hình sự, người bị cấm đi khỏi nơi cư trú vẫn có thể làm việc, học tập và sinh hoạt bình thường trong phạm vi nơi cư trú hoặc phạm vi được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Đối với những người:
- Làm việc tại địa phương nơi cư trú;
- Đi làm hằng ngày trong phạm vi được phép;
- Có lịch trình làm việc ổn định;
thì thông thường vẫn có thể tiếp tục công việc mà không vi phạm quy định.
Ngược lại, nếu công việc yêu cầu thường xuyên ra khỏi địa phương, đi công tác dài ngày hoặc xuất cảnh thì cần được sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền trước khi thực hiện.
Khi đi làm trong thời gian tại ngoại cần tuân thủ những nghĩa vụ gì?
Việc tại ngoại có được đi làm không phụ thuộc vào biện pháp ngăn chặn được áp dụng và nghĩa vụ mà người bị buộc tội phải thực hiện. Dù vẫn có thể tiếp tục lao động, người được tại ngoại phải tuân thủ đầy đủ các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13, đặc biệt là các nghĩa vụ khi áp dụng biện pháp bảo lĩnh, đặt tiền để bảo đảm hoặc cấm đi khỏi nơi cư trú.
Các nghĩa vụ quan trọng gồm:
- Có mặt khi được cơ quan tiến hành tố tụng triệu tập: Người được tại ngoại phải có mặt đúng thời gian, địa điểm theo yêu cầu của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án. Việc đi làm không phải là lý do để từ chối hoặc không chấp hành giấy triệu tập.
- Không tự ý rời khỏi nơi cư trú hoặc thay đổi nơi ở trái quy định: Trường hợp bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú theo Điều 123 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người bị buộc tội không được tự ý đi khỏi phạm vi cư trú nếu chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
- Không thực hiện hành vi cản trở quá trình tố tụng: Trong thời gian tại ngoại, người bị buộc tội không được bỏ trốn, tiếp tục phạm tội, tiêu hủy hoặc làm giả chứng cứ, mua chuộc, đe dọa người làm chứng hoặc có hành vi gây ảnh hưởng đến hoạt động điều tra, truy tố, xét xử.
- Thực hiện đúng cam kết khi được bảo lĩnh hoặc đặt tiền để bảo đảm: Theo Điều 121 và Điều 122 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người được áp dụng các biện pháp này phải cam kết chấp hành nghĩa vụ, có mặt theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng và không vi phạm các điều kiện đã đặt ra.
Đọc thêm: Quy định quyền và nghĩa vụ của người bị cấm đi khỏi nơi cư trú theo luật hiện hành.
Vi phạm nghĩa vụ trong thời gian tại ngoại có bị bắt tạm giam lại không?
Có. Người được tại ngoại vẫn có thể bị tạm giam trở lại nếu vi phạm các nghĩa vụ theo quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13, khi xét thấy cần thiết, cơ quan có thẩm quyền có thể thay đổi hoặc hủy bỏ biện pháp ngăn chặn đang áp dụng và quyết định tạm giam để bảo đảm việc điều tra, truy tố, xét xử được thực hiện đúng pháp luật.
Các trường hợp có thể bị áp dụng lại biện pháp tạm giam gồm:
- Không có mặt theo giấy triệu tập của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án mà không có lý do chính đáng.
- Bỏ trốn, có dấu hiệu bỏ trốn hoặc tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội.
- Vi phạm nghĩa vụ cam kết khi được bảo lĩnh hoặc đặt tiền để bảo đảm theo quy định tại Điều 121 và Điều 122 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
- Có hành vi cản trở hoạt động tố tụng như tiêu hủy, làm giả chứng cứ, mua chuộc, đe dọa người làm chứng, tác động đến người tham gia tố tụng.
Trong thời gian tại ngoại có được đi làm không phụ thuộc vào biện pháp ngăn chặn được áp dụng và nghĩa vụ pháp lý của từng trường hợp. Người được tại ngoại vẫn có thể tiếp tục làm việc nếu không vi phạm yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng và chấp hành đầy đủ các nghĩa vụ theo quy định. Liên hệ Luật sư 11 để được tư vấn về quyền, nghĩa vụ khi tại ngoại, thủ tục bảo lĩnh, đặt tiền để bảo đảm và các vấn đề pháp lý liên quan.
