Luật sư Nguyễn Thành Huân duyệt nội dung · Cập nhật 09/11/2026 · Đọc 14 phút
Người cố ý xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca có thể bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù theo Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015. Khi xem xét tội xúc phạm quốc kỳ quốc huy quốc ca, cần làm rõ hành vi xúc phạm và yếu tố cố ý, thay vì chỉ dựa vào sự xuất hiện của các biểu tượng.
Tội xúc phạm quốc kỳ quốc huy quốc ca được quy định thế nào?
Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 quy định hành vi cố ý xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca và các hình phạt tương ứng. Hình phạt là chế tài mà điều luật quy định đối với người thực hiện hành vi phạm tội.
Nội dung điều luật như sau:
“Người nào cố ý xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.”
Căn cứ: Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015.
Cảnh cáo là hình phạt được điều luật liệt kê bên cạnh cải tạo không giam giữ và phạt tù. Cải tạo không giam giữ là hình phạt không mang hình thức phạt tù; phạt tù là hình phạt có thời hạn tù được xác định trong điều luật.
Điểm cần đọc đúng là cụm từ “cố ý xúc phạm”. Điều luật không chỉ nói đến việc Quốc kỳ, Quốc huy hoặc Quốc ca xuất hiện trong một sự việc. Điều luật gắn việc xử lý với hành vi xúc phạm và yếu tố cố ý của người thực hiện.
Vì vậy, khi tìm hiểu tội xúc phạm quốc kỳ quốc huy quốc ca, người đọc nên tách biệt câu hỏi “đã xảy ra việc gì” với câu hỏi “việc đó có đáp ứng nội dung điều luật hay không”. Một nhận xét mang tính cảm xúc chưa thay thế được việc làm rõ hành vi cụ thể.
Cấu thành của hành vi phạm tội cần được xem xét ra sao?
Việc xem xét phải bám vào hành vi xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca và yếu tố cố ý theo Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015. Cấu thành tội phạm là tập hợp dấu hiệu pháp lý dùng để xác định một hành vi có thuộc tội danh cụ thể hay không.
Trong phạm vi câu chữ của điều luật, các nội dung có thể trực tiếp nhận diện gồm người thực hiện, hành vi xúc phạm, đối tượng bị xúc phạm và yếu tố cố ý. Không nên tự bổ sung những điều kiện mà điều luật không nêu.
Hành vi cần được mô tả cụ thể
Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 sử dụng từ “xúc phạm” nhưng không giải thích chi tiết từ này, cũng không liệt kê từng cách thức thực hiện. Vì vậy, không thể chỉ từ điều luật này lập ra một danh sách đầy đủ những hành vi đương nhiên phạm tội.
Người đang cần đánh giá sự việc nên mô tả chính xác điều đã xảy ra. Mô tả hành vi khác với gắn nhãn hành vi: câu nhận xét “đó là sự xúc phạm” vẫn cần được làm rõ bằng nội dung, cách thức và hoàn cảnh thực hiện.
Cách tiếp cận này giúp tránh kết luận quá sớm về tội xúc phạm quốc kỳ quốc huy quốc ca. Nó cũng giúp phân biệt điều trực tiếp quan sát được với suy đoán về ý nghĩa của hành động.
Đối tượng bị xúc phạm phải được xác định
Quốc kỳ, Quốc huy và Quốc ca là các đối tượng được Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 nêu đích danh. Khi phân tích sự việc, cần xác định hành vi đang hướng đến đối tượng nào trong số các đối tượng này.
Điều luật không mô tả đặc điểm nhận diện cụ thể của từng biểu tượng. Vì thế, bài viết không mở rộng sang việc xác định hình ảnh, vật phẩm hoặc nội dung nào trong mọi hoàn cảnh đều được coi là Quốc kỳ, Quốc huy hay Quốc ca.
Yếu tố cố ý không thể bị bỏ qua
Trong cách diễn đạt của điều luật, cố ý là yếu tố chỉ việc người thực hiện chủ tâm thực hiện hành vi xúc phạm, khác với sự việc xảy ra ngoài ý muốn. Tuy nhiên, Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 không trình bày riêng các tiêu chí chi tiết để đánh giá yếu tố này.
Do đó, không nên suy ra ý thức của người thực hiện chỉ từ một hình ảnh hoặc lời kể thiếu ngữ cảnh. Khi xem xét tội xúc phạm quốc kỳ quốc huy quốc ca, cần đặt câu hỏi về cả hành vi lẫn ý thức thực hiện hành vi đó.
Khung hình phạt được quy định như thế nào?
Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 quy định phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Khung hình phạt là phạm vi các hình phạt và giới hạn mức phạt mà điều luật quy định cho hành vi phạm tội.
Các hình phạt trong điều luật được nối bằng từ “hoặc”. Vì vậy, không nên hiểu rằng người thực hiện hành vi đương nhiên phải chịu đồng thời tất cả các hình phạt được liệt kê.
| Hình phạt | Cách thể hiện trong điều luật | Điểm cần phân biệt |
|---|---|---|
| Cảnh cáo | Được nêu như một lựa chọn hình phạt | Không được đồng nhất với phạt tù |
| Cải tạo không giam giữ | Có giới hạn thời hạn tối đa | Không được gọi chung là thời hạn tù |
| Phạt tù | Có mức tối thiểu và mức tối đa | Không có nghĩa mọi trường hợp đều nhận mức cao nhất |
Thời hạn cải tạo không giam giữ tối đa là 03 năm theo Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015. Mức phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm cũng được quy định tại Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015.
Điều luật không chia riêng các trường hợp xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy và Quốc ca thành những mức phạt khác nhau. Điều luật cũng không thiết lập các khung riêng theo từng phương thức thực hiện hành vi.
Với tội xúc phạm quốc kỳ quốc huy quốc ca, cần phân biệt mức hình phạt mà điều luật cho phép với mức hình phạt áp dụng trong một vụ việc cụ thể. Chỉ đọc điều luật chưa đủ để khẳng định người nào đó chắc chắn bị cảnh cáo hay chắc chắn phải chịu phạt tù.
Bạn đọc muốn tìm hiểu cách trình bày phạm vi hình phạt ở một tội danh khác có thể tham khảo bài phân tích khung hình phạt tội giết người. Nội dung của tội danh khác không thay thế căn cứ áp dụng cho hành vi đang xem xét.
Có phải mọi sự việc liên quan đến các biểu tượng đều phạm tội?
Không thể kết luận có tội chỉ vì sự việc có liên quan đến Quốc kỳ, Quốc huy hoặc Quốc ca. Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 quy định hành vi cố ý xúc phạm, chứ không quy định mọi hành vi có liên quan đến các biểu tượng đều thuộc tội này.
Ví dụ minh họa (giả định): Một người có hành động liên quan đến Quốc kỳ, nhưng thông tin ban đầu chỉ mô tả kết quả xảy ra, chưa làm rõ hành động cụ thể và ý thức của người thực hiện. Với dữ kiện đó, chưa thể chỉ dựa vào việc Quốc kỳ xuất hiện trong sự việc để kết luận người này phạm tội.
Ví dụ trên không nhằm khẳng định hành vi cụ thể được phép hay bị cấm. Mục đích là chỉ ra khoảng cách giữa thông tin ban đầu và những dấu hiệu cần xem xét theo điều luật.
Ở chiều ngược lại, cũng không nên mặc nhiên phủ nhận khả năng xử lý chỉ vì người thực hiện gọi hành động của mình là đùa vui. Tên gọi do một người tự đặt cho hành động không thay thế việc đánh giá hành vi và yếu tố cố ý.
Khi tư vấn về tội xúc phạm quốc kỳ quốc huy quốc ca, việc hữu ích trước tiên là làm rõ sự việc, không phải chọn ngay mức phạt. Kết luận cần bám vào nội dung điều luật thay vì phản ứng đồng tình hoặc phản đối của người chứng kiến.
Có thể phân biệt với tội phản bội Tổ quốc chỉ bằng tên gọi không?
Không thể phân biệt đầy đủ các tội danh chỉ từ tên gọi hoặc cảm nhận về mức độ nghiêm trọng. Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 chỉ xác định hành vi và hình phạt của tội xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca.
Tội danh là tên pháp lý của một tội phạm được quy định trong pháp luật hình sự. Việc xác định tội danh cần căn cứ vào các dấu hiệu của quy định tương ứng, không phải chỉ dựa vào cách mô tả phổ thông.
Bởi vậy, không nên tự động gọi một hành vi xúc phạm biểu tượng là phản bội Tổ quốc. Đồng thời, cũng không thể dùng riêng Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 để khẳng định mọi ranh giới giữa các tội danh.
Muốn so sánh chính xác, cần đối chiếu đầy đủ quy định của từng tội. Bài viết này không trình bày dấu hiệu hay hình phạt của tội phản bội Tổ quốc vì nội dung đang phân tích chỉ giới hạn ở Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015.
Cách phân biệt an toàn khi đọc thông tin là không đồng nhất các tên tội. Đối với tội xúc phạm quốc kỳ quốc huy quốc ca, căn cứ trực tiếp vẫn là hành vi cố ý xúc phạm những đối tượng mà điều luật nêu.
Có thể lấy bản án khác để dự đoán hình phạt không?
Không nên lấy mức hình phạt trong một bản án rồi mặc nhiên áp vào sự việc khác. Bản án là văn bản thể hiện phán quyết của Tòa án đối với vụ án cụ thể.
Bài viết không viện dẫn bản án cụ thể khi chưa có thông tin đủ để kiểm tra nội dung và tình tiết. Điều này cũng có nghĩa không thể đưa ra một “mức án điển hình” chỉ từ quy định tại Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015.
Khi đọc bản án về tội xúc phạm quốc kỳ quốc huy quốc ca, người đọc cần phân biệt phần mô tả sự việc với phần quyết định hình phạt. Những điểm giống nhau trong cách gọi hành vi chưa chứng minh rằng toàn bộ tình tiết của các vụ việc giống nhau.
Ví dụ minh họa (giả định): Một người đọc thông tin về trường hợp bị phạt tù rồi cho rằng sự việc mình đang gặp cũng chắc chắn có kết quả tương tự. Cách suy luận đó chưa đủ căn cứ, bởi Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 còn quy định các lựa chọn hình phạt khác.
Thay vì tìm một con số để áp dụng ngay, nên xác định rõ dữ kiện đang có và nội dung còn chưa rõ. Đó là cơ sở để trao đổi pháp lý sát với sự việc hơn.
Người liên quan nên chuẩn bị gì khi cần tư vấn?
Người cần tư vấn nên chuẩn bị bản mô tả trung thực về diễn biến, hành động cụ thể và thông tin thể hiện ý thức của người thực hiện. Đây là gợi ý phục vụ trao đổi, không phải thành phần hồ sơ bắt buộc được quy định tại Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015.
Có thể sắp xếp thông tin theo trình tự sau:
- Ghi lại diễn biến và hành động cần xem xét để đối chiếu với dấu hiệu “xúc phạm” tại Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015.
- Xác định hành vi liên quan đến Quốc kỳ, Quốc huy hay Quốc ca theo phạm vi đối tượng được nêu tại Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015.
- Trình bày các thông tin liên quan đến ý thức thực hiện hành vi để xem xét yếu tố “cố ý” tại Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015.
Nếu có hình ảnh, bản ghi hoặc nội dung trao đổi liên quan, người cần tư vấn nên trình bày cả phần trước và sau sự việc, tránh chỉ đưa một đoạn rời khỏi ngữ cảnh. Cần phân biệt rõ điều mình trực tiếp biết với điều nghe người khác kể.
Đối với tội xúc phạm quốc kỳ quốc huy quốc ca, câu hỏi về hành vi và hình phạt cũng cần được tách khỏi câu hỏi về quá trình giải quyết vụ việc. Bạn đọc có băn khoăn về việc giam giữ có thể tham khảo bài có bị tạm giam ngay khi bị khởi tố không, thay vì suy luận câu trả lời từ riêng điều luật về tội danh.
Để đọc thêm nội dung về quá trình xử lý một vụ án thuộc tội danh khác, bạn có thể tham khảo bài quy trình điều tra và truy tố tội đánh bạc. Không nên tự động chuyển các nội dung áp dụng cho tội khác sang sự việc đang cần đánh giá.
Câu hỏi thường gặp
Các câu trả lời sau tập trung vào nội dung trực tiếp của Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015, không thay thế việc xem xét tình tiết cụ thể.
Có bắt buộc phải xúc phạm tất cả các biểu tượng mới bị xem xét không?
Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 liệt kê Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca và không nêu điều kiện phải đồng thời xúc phạm tất cả các đối tượng này. Vì vậy, không nên tự thêm điều kiện đồng thời khi đọc quy định.
Điều luật có quy định phạt tiền không?
Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 không liệt kê phạt tiền. Các hình phạt được nêu là cảnh cáo, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù; không nên tự bổ sung hình phạt khác vào điều luật.
Hành vi trên mạng có được điều luật liệt kê riêng không?
Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 không tách riêng hành vi trên mạng thành một trường hợp độc lập. Muốn đánh giá tội xúc phạm quốc kỳ quốc huy quốc ca trong tình huống này vẫn phải làm rõ hành vi và yếu tố cố ý, không chỉ căn cứ vào môi trường thực hiện.
Điều luật có yêu cầu phải gây thiệt hại tài sản không?
Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 không nêu thiệt hại tài sản là điều kiện trong câu chữ của điều luật. Tuy nhiên, việc không có thiệt hại tài sản cũng không tự động trả lời được câu hỏi có hành vi cố ý xúc phạm hay không.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Hình sự 2015 (hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH 2025) (còn hiệu lực): Điều 351
Luật Sư 11 hỗ trợ tư vấn hành vi xúc phạm các biểu tượng quốc gia
Luật Sư 11 hỗ trợ bạn đối chiếu tình tiết thực tế với dấu hiệu hành vi và phạm vi hình phạt của tội xúc phạm quốc kỳ quốc huy quốc ca. Nếu đang có vướng mắc, bạn có thể liên hệ qua luatsu11.vn và trình bày diễn biến cùng thông tin liên quan để được tư vấn phù hợp, không suy đoán kết quả khi chưa xem xét cụ thể.
Thông tin mang tính tham khảo, cập nhật đến 09/11/2026. Mỗi vụ việc cần luật sư xem hồ sơ cụ thể.
