Nghe bài viết · 15 phút · Giọng đọc tạo bằng AI từ giọng Nhà đào tạo
Biên tập: Luật Sư 11 · Cập nhật 22/11/2026 · Đọc 17 phút
Tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán có thể bị phạt tiền hoặc phạt tù đến 07 năm theo khoản 2 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015. Việc xác định trách nhiệm phải xem xét thông tin chưa công bố, cách sử dụng thông tin và khoản thu lợi bất chính hoặc thiệt hại cho nhà đầu tư.
Khi nào sử dụng thông tin nội bộ để giao dịch chứng khoán bị coi là phạm tội?
Người biết thông tin chưa công bố có khả năng ảnh hưởng lớn đến giá chứng khoán rồi sử dụng, tiết lộ, cung cấp hoặc tư vấn giao dịch dựa trên thông tin đó có thể bị xử lý hình sự khi đáp ứng các dấu hiệu tại Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015. Không thể chỉ dựa vào việc một người mua bán có lãi để kết luận người đó phạm tội.
Thông tin nội bộ trong phạm vi quy định này được hiểu là thông tin liên quan đến công ty đại chúng hoặc quỹ đại chúng chưa được công bố, mà nếu công bố có thể ảnh hưởng lớn đến giá chứng khoán của chính công ty hoặc quỹ đó.
Khoản 1 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 quy định nguyên văn:
“Người nào biết được thông tin liên quan đến công ty đại chúng hoặc quỹ đại chúng chưa được công bố mà nếu được công bố có thể ảnh hưởng lớn đến giá chứng khoán của công ty đại chúng hoặc quỹ đại chúng đó mà sử dụng thông tin này để mua bán chứng khoán hoặc tiết lộ, cung cấp thông tin này hoặc tư vấn cho người khác mua bán chứng khoán trên cơ sở thông tin này, thu lợi bất chính từ 300.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho nhà đầu tư từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.”
Căn cứ: khoản 1 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
Quy định sử dụng từ “hoặc” giữa khoản thu lợi và thiệt hại của nhà đầu tư. Vì vậy, không bắt buộc đồng thời có cả khoản lợi bất chính lẫn thiệt hại đạt ngưỡng mới xem xét trách nhiệm theo khoản này.
Những dấu hiệu nào cần làm rõ khi xác định hành vi phạm tội?
Việc xem xét tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán cần làm rõ tính chất thông tin, nhận thức của người sử dụng, hành vi cụ thể và kết quả về lợi ích hoặc thiệt hại. Các dấu hiệu này phải được đối chiếu với nhau, không tách riêng một giao dịch để suy đoán toàn bộ vụ việc.
Thông tin được sử dụng có đặc điểm gì?
Thông tin được sử dụng phải liên quan đến công ty đại chúng hoặc quỹ đại chúng, chưa được công bố và có khả năng ảnh hưởng lớn đến giá chứng khoán nếu được công bố.
Cụm từ “có thể ảnh hưởng lớn” thể hiện yêu cầu về khả năng tác động của thông tin. Một thông tin chưa công bố nhưng không đáp ứng đặc điểm này chưa đủ để đồng nhất với thông tin được mô tả tại Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
Khi rà soát vụ việc, cần đặt nội dung thông tin cạnh thời điểm người giao dịch biết thông tin, thời điểm giao dịch và tình trạng công bố. Chỉ gọi thông tin là “tin mật” hoặc “tin nội bộ” trong trao đổi thông thường chưa thay thế được việc đối chiếu các dấu hiệu luật định.
Người liên quan đã sử dụng thông tin bằng cách nào?
Hành vi được xem xét không giới hạn ở việc trực tiếp mua bán chứng khoán. Khoản 1 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 còn nêu việc tiết lộ, cung cấp thông tin hoặc tư vấn cho người khác mua bán trên cơ sở thông tin đó.
Có thể rà soát theo các nhóm điều kiện sau:
- Người liên quan biết thông tin thuộc phạm vi mà điều luật mô tả.
- Người liên quan sử dụng thông tin để giao dịch, tiết lộ, cung cấp hoặc tư vấn giao dịch.
- Khoản thu lợi bất chính hoặc thiệt hại cho nhà đầu tư đáp ứng điều kiện của điều luật.
“Thu lợi bất chính” ở đây là khoản lợi có được từ hành vi vi phạm đang bị xem xét. Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 nêu ngưỡng tiền nhưng không quy định trong chính điều luật này một công thức tính chi tiết.
Có cần người thực hiện phải giữ chức vụ trong công ty không?
Khoản 1 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 sử dụng cách diễn đạt “người nào biết được thông tin”, không giới hạn hành vi ở người giữ chức vụ quản lý trong công ty.
Bởi vậy, chức danh không phải căn cứ duy nhất để xác định hoặc loại trừ trách nhiệm. Điều cần làm rõ vẫn là người đó biết thông tin gì, đã làm gì với thông tin và hành vi có đáp ứng các dấu hiệu còn lại hay không.
Cá nhân phạm tội phải chịu hình phạt như thế nào?
Cá nhân phạm tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán có thể bị phạt tiền hoặc phạt tù; ngoài ra còn có thể chịu hình phạt bổ sung. Hình phạt bổ sung là chế tài có thể được áp dụng thêm đối với người phạm tội theo khoản 3 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
Trường hợp thuộc khung hình phạt cơ bản
Khung hình phạt là phạm vi chế tài mà điều luật quy định cho một nhóm trường hợp phạm tội. Theo khoản 1 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015, các ngưỡng và hình phạt tương ứng gồm:
- Người thực hiện thu lợi bất chính từ 300.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng theo khoản 1 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
- Người thực hiện gây thiệt hại cho nhà đầu tư từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng theo khoản 1 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
- Người phạm tội bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm theo khoản 1 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
Từ “hoặc” giữa phạt tiền và phạt tù cần được đọc chính xác. Điều luật không quy định người thuộc khung này đương nhiên phải chịu đồng thời cả hai hình phạt chính.
Trường hợp thuộc khung hình phạt nặng hơn
Người thuộc trường hợp tại khoản 2 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
Mức cao nhất của khung không phải mức hình phạt mặc nhiên dành cho mọi người bị xem xét về tội danh này. Muốn xác định đúng khung phải làm rõ tình tiết cụ thể, thay vì chỉ nhìn tên tội.
Những hình phạt bổ sung có thể áp dụng
Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng theo khoản 3 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
Người phạm tội cũng có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm theo khoản 3 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
Cách diễn đạt “còn có thể” cho thấy cần phân biệt hình phạt bổ sung với chế tài bắt buộc áp dụng trong mọi trường hợp. Nếu quan tâm đến việc hạn chế tự do trong quá trình giải quyết vụ án, bạn có thể đọc thêm bài có bị tạm giam ngay khi bị khởi tố không; đây là câu hỏi khác với mức hình phạt của tội danh.
Những trường hợp nào bị áp dụng khung hình phạt nặng hơn?
Các tình tiết định khung nặng hơn là những trường hợp được điều luật dùng để chuyển sang phạm vi hình phạt nghiêm khắc hơn. Khoản 2 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 liệt kê hành vi có tổ chức, mức thu lợi hoặc thiệt hại cao hơn và tái phạm nguy hiểm.

Cụ thể:
- Trường hợp có tổ chức thuộc điểm a khoản 2 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
- Trường hợp thu lợi bất chính từ 1.000.000.000 đồng trở lên thuộc điểm b khoản 2 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
- Trường hợp gây thiệt hại cho nhà đầu tư từ 1.500.000.000 đồng trở lên thuộc điểm c khoản 2 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
- Trường hợp tái phạm nguy hiểm thuộc điểm d khoản 2 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
“Có tổ chức” và “tái phạm nguy hiểm” là các tình tiết được điều luật gọi tên riêng. Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 không giải thích nội hàm của các thuật ngữ này, nên không thể tự đồng nhất “có tổ chức” với mọi trường hợp có người cùng tham gia, hoặc “tái phạm nguy hiểm” với mọi lần vi phạm tiếp theo.
Đối với tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán, việc xác định khoản thu lợi và thiệt hại ảnh hưởng trực tiếp đến lựa chọn khung hình phạt. Cũng cần phân biệt rõ khoản lợi mà người thực hiện nhận được với khoản tổn thất của nhà đầu tư.
Pháp nhân thương mại có thể bị xử lý ra sao?
Pháp nhân thương mại là nhóm chủ thể tổ chức được khoản 4 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 quy định chế tài riêng. Điều luật quy định phạt tiền và khả năng áp dụng thêm lệnh cấm đối với chủ thể này.

Các mức phạt gồm:
- Pháp nhân thương mại phạm tội thuộc trường hợp tại khoản 1 bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng theo điểm a khoản 4 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
- Pháp nhân thương mại phạm tội thuộc trường hợp tại khoản 2 bị phạt tiền từ 5.000.000.000 đồng đến 10.000.000.000 đồng theo điểm b khoản 4 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
- Pháp nhân thương mại còn có thể bị cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm theo điểm c khoản 4 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015.
Không nên lấy mức phạt dành cho cá nhân để áp dụng trực tiếp cho tổ chức, hoặc ngược lại. Khi một giao dịch liên quan đến doanh nghiệp, cần tách việc xem xét hành vi của cá nhân với việc xem xét trách nhiệm của pháp nhân thương mại.
Phân biệt với hành vi cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu thông tin thế nào?
Điểm khác biệt nằm ở cách tác động đến thông tin: Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 tập trung vào việc khai thác thông tin chưa công bố, còn Điều 209 Bộ luật Hình sự 2015 tập trung vào việc cố ý công bố sai lệch hoặc che giấu thông tin.

“Cố ý” trong cách diễn đạt của Điều 209 Bộ luật Hình sự 2015 thể hiện việc công bố sai lệch hoặc che giấu thông tin được thực hiện có chủ ý. Không nên chỉ nhìn việc giá chứng khoán biến động để xác định tội danh.
| Trường hợp cần phân biệt | Hành vi trọng tâm | Điểm cần làm rõ |
|---|---|---|
| Sử dụng thông tin chưa công bố | Dùng thông tin để mua bán chứng khoán | Tính chất thông tin và việc sử dụng để giao dịch |
| Tiết lộ hoặc tư vấn dựa trên thông tin chưa công bố | Chuyển thông tin hoặc hướng dẫn người khác giao dịch | Nội dung đã truyền đạt và cơ sở của lời tư vấn |
| Cố ý công bố sai lệch hoặc che giấu thông tin | Làm sai lệch nội dung công bố hoặc che giấu thông tin trong hoạt động chứng khoán | Hành vi công bố, che giấu và các điều kiện xử lý tương ứng |
Ngưỡng tiền của hai tội danh cũng khác nhau:
- Khoản 1 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 quy định ngưỡng thu lợi bất chính từ 300.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng hoặc thiệt hại từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.
- Điểm a và điểm b khoản 1 Điều 209 Bộ luật Hình sự 2015 quy định thiệt hại từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng hoặc thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng.
Ngoài các ngưỡng tiền, điểm c khoản 1 Điều 209 Bộ luật Hình sự 2015 còn quy định trường hợp đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi tương ứng hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm. Việc xóa án tích là việc xóa tình trạng án tích gắn với bản án trước đó; điều khoản này không quy định chi tiết điều kiện thực hiện.
Không được tự chuyển điều kiện riêng tại Điều 209 sang áp dụng cho tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán. Hai điều luật cần được đọc độc lập trước khi đối chiếu hành vi thực tế.
Hành vi sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán bị xử phạt hành chính như thế nào?
Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 không quy định mức xử phạt hành chính đối với hành vi sử dụng thông tin nội bộ. Vì vậy, không thể dùng mức phạt tiền trong điều luật này để trả lời mức phạt hành chính.
Xử phạt hành chính là hình thức xử lý vi phạm khác với hình phạt được áp dụng đối với tội phạm. Dù cùng có thể mang tên “phạt tiền”, căn cứ và tính chất pháp lý không giống nhau.
Cần tránh các cách hiểu sau:
- Thấy điều luật cho phép phạt tiền thì cho rằng người vi phạm chỉ bị xử phạt hành chính.
- Thấy khoản thu lợi chưa đạt ngưỡng rồi kết luận ngay hành vi chắc chắn chỉ bị xử lý hành chính.
- Lấy mức phạt tiền của tội công bố thông tin sai lệch để áp dụng cho việc sử dụng thông tin chưa công bố.
Để trả lời chính xác mức xử phạt hành chính, cần đối chiếu quy định xử phạt tương ứng với hành vi cụ thể. Các điều luật hình sự đang phân tích không có nội dung đủ để xác định mức tiền đó.
Cần kiểm tra những gì khi giao dịch bị nghi sử dụng thông tin nội bộ?
Người có giao dịch bị nghi ngờ nên hệ thống hóa nguồn thông tin, nội dung trao đổi và diễn biến giao dịch trước khi đưa ra giải thích. Đây là cách chuẩn bị để làm rõ sự việc, không phải danh mục hồ sơ bắt buộc được Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 quy định.

Các nội dung nên rà soát gồm:
- Xác định thông tin đã biết và nguồn tiếp nhận thông tin.
- Đối chiếu thời điểm biết thông tin với tình trạng công bố.
- Tách giao dịch của bản thân khỏi việc cung cấp thông tin hoặc tư vấn cho người khác.
- Phân biệt khoản lợi của người giao dịch với thiệt hại được nêu đối với nhà đầu tư.
- Đối chiếu từng hành vi với Điều 210 và, nếu có hành vi công bố sai lệch hoặc che giấu, với Điều 209 Bộ luật Hình sự 2015.
Ví dụ minh họa (giả định): Một người biết thông tin chưa công bố về công ty đại chúng, có khả năng ảnh hưởng lớn đến giá chứng khoán, rồi tư vấn cho người khác giao dịch dựa trên thông tin đó. Dù không trực tiếp mua bán, người tư vấn vẫn cần được xem xét theo nhóm hành vi mà Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 nêu, đồng thời phải kiểm tra các dấu hiệu còn lại.
Bạn có thể tham khảo bài về quy trình điều tra và truy tố trong vụ án đánh bạc như một chủ đề tố tụng riêng; không nên lấy nội dung của tội danh khác thay cho việc phân tích giao dịch chứng khoán.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ tư vấn mà không trực tiếp mua chứng khoán có bị xem xét không?
Người tư vấn có thể bị xem xét vì khoản 1 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 nêu hành vi tư vấn cho người khác mua bán trên cơ sở thông tin chưa công bố. Tuy nhiên, riêng việc có lời tư vấn chưa đủ để kết luận phạm tội nếu chưa làm rõ các dấu hiệu còn lại.
Có phải vừa thu lợi vừa gây thiệt hại mới bị xử lý?
Người thực hiện không nhất thiết phải đồng thời có cả hai kết quả. Khoản 1 Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 sử dụng quan hệ lựa chọn giữa thu lợi bất chính và gây thiệt hại cho nhà đầu tư.
Tiết lộ thông tin nhưng chưa rõ người nhận có giao dịch thì kết luận thế nào?
Việc tiết lộ thuộc nhóm hành vi được điều luật nêu, nhưng chưa thể chỉ từ hành vi tiết lộ mà kết luận đầy đủ tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán. Cần tiếp tục làm rõ tính chất thông tin cùng khoản thu lợi hoặc thiệt hại theo điều luật.
Trả lại khoản lợi có đương nhiên không bị truy cứu không?
Điều 210 Bộ luật Hình sự 2015 không quy định việc trả lại khoản lợi là căn cứ đương nhiên loại trừ trách nhiệm hình sự. Bạn có thể tham khảo thêm câu hỏi trả tiền khắc phục có thoát tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản không, nhưng không nên suy rộng kết luận giữa các tội danh.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Hình sự 2015 (hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH 2025) (còn hiệu lực): Điều 210, Điều 209
Luật Sư 11 hỗ trợ tư vấn giao dịch chứng khoán có dấu hiệu vi phạm
Luật Sư 11 hỗ trợ rà soát diễn biến giao dịch, nội dung thông tin và các dấu hiệu pháp lý liên quan. Nếu bạn đang tìm công ty luật hoặc công ty luật TNHH để tư vấn về giao dịch bị nghi sử dụng thông tin nội bộ, bạn có thể liên hệ Luật Sư 11 để trao đổi tình huống và xác định những nội dung cần làm rõ.
Thông tin mang tính tham khảo, cập nhật đến 22/11/2026. Mỗi vụ việc cần luật sư xem hồ sơ cụ thể.




