Hôn nhân và gia đình: Kết hôn, tài sản và quyền của con

Hôn nhân và gia đình: Kết hôn, tài sản và quyền của con

Nghe bài viết · 7 phút · Giọng đọc tạo bằng AI từ giọng Nhà đào tạo

Biên tập: Luật Sư 11 · Cập nhật 22/11/2026 · Đọc 8 phút

Pháp luật về hôn nhân và gia đình bảo vệ sự tự nguyện, bình đẳng của vợ chồng và quyền của con. Khoản 1 Điều 2 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 xác lập nguyên tắc nền tảng; Điều 9, Điều 33 và Điều 68 của Luật này quy định về đăng ký kết hôn, tài sản chung và quyền của con.

“Hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng.”

Căn cứ: khoản 1 Điều 2 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Pháp luật bảo vệ hôn nhân và gia đình theo nguyên tắc nào?

Pháp luật bảo vệ việc kết hôn tự nguyện và sự bình đẳng giữa vợ chồng. Các thành viên gia đình có nghĩa vụ tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau, không phân biệt đối xử giữa các con.

Theo khoản 2 Điều 2 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, hôn nhân giữa những người khác dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng hoặc giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài được tôn trọng, bảo vệ.

Khoản 4 Điều 2 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 còn xác định trách nhiệm của Nhà nước, xã hội và gia đình trong việc bảo vệ, hỗ trợ trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật thực hiện quyền của mình.

Bạn có thể đọc thêm nội dung Luật Hôn nhân và gia đình 2014 để đối chiếu quy định với hoàn cảnh gia đình.

Không đăng ký kết hôn thì có giá trị pháp lý không?

Việc kết hôn không được đăng ký đúng quy định thì không có giá trị pháp lý. Khoản 1 Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 yêu cầu việc đăng ký phải do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện.

Vì vậy, người đang chung sống cần phân biệt việc tổ chức đời sống gia đình với việc đăng ký kết hôn. Không nên mặc nhiên cho rằng chỉ cần chung sống là đã đáp ứng yêu cầu đăng ký.

Trong quan hệ hôn nhân và gia đình, quyền của con vẫn cần được xem xét độc lập với tình trạng kết hôn của cha mẹ. Khoản 2 Điều 68 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 bảo đảm các con có quyền và nghĩa vụ như nhau đối với cha mẹ, không phụ thuộc tình trạng hôn nhân của cha mẹ.

Tài sản nào được xác định là tài sản chung của vợ chồng?

Tài sản chung là tài sản thuộc quyền sở hữu chung của vợ chồng. Khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 xác định tài sản chung dựa vào nguồn hình thành, việc nhận thừa kế, tặng cho và thỏa thuận của vợ chồng.

Các nhóm thường gặp gồm:

Nhóm tài sảnCách xác định theo quy định
Tài sản do vợ chồng tạo ra, thu nhập từ lao động, sản xuất, kinh doanhThuộc tài sản chung nếu phát sinh trong thời kỳ hôn nhân, có lưu ý ngoại lệ luật quy định
Tài sản được thừa kế chung hoặc tặng cho chungThuộc tài sản chung của vợ chồng
Tài sản khác do vợ chồng thỏa thuận là của chungĐược xác định theo thỏa thuận của vợ chồng
Quyền sử dụng đất có được sau khi kết hônLà tài sản chung, trừ trường hợp thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc giao dịch bằng tài sản riêng

Thời kỳ hôn nhân được hiểu là khoảng thời gian quan hệ vợ chồng tồn tại. Khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 còn đề cập hoa lợi, lợi tức từ tài sản riêng; đây là sản vật và khoản lợi thu được từ tài sản đó. Quy định xác định các khoản này là tài sản chung, trừ trường hợp tại khoản 1 Điều 40 của Luật này.

Khoản 2 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định tài sản chung thuộc sở hữu chung hợp nhất, tức là phần quyền của mỗi người chưa được xác định riêng trong khối tài sản chung. Tài sản được dùng bảo đảm nhu cầu gia đình và thực hiện nghĩa vụ chung.

Khi tranh chấp về hôn nhân và gia đình liên quan đến tài sản, chứng cứ về nguồn hình thành rất cần thiết. Theo khoản 3 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nếu không có căn cứ chứng minh tài sản đang tranh chấp là tài sản riêng thì tài sản đó được coi là tài sản chung.

Ví dụ minh họa (giả định): Vợ chồng tranh chấp khoản tiền tích lũy. Người cho rằng tiền thuộc riêng mình không có căn cứ chứng minh thì khoản tiền được coi là tài sản chung theo quy định nêu trên.

Nếu dự định chuyển quyền sử dụng đất giữa vợ chồng, bạn có thể tham khảo bài về chi phí và lưu ý khi sang tên sổ đỏ từ chồng sang vợ. Với giao dịch đất đai, bài về thuế, lệ phí và quy trình sang tên sổ đỏ là nội dung tham khảo riêng.

Quyền của con có phụ thuộc tình trạng hôn nhân của cha mẹ không?

Quyền và nghĩa vụ của con đối với cha mẹ không phụ thuộc tình trạng hôn nhân của cha mẹ. Đây là nguyên tắc được ghi nhận tại khoản 2 Điều 68 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Cha mẹ không thể lấy lý do chưa đăng ký kết hôn để phân biệt quyền của các con. Khoản 3 Điều 68 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 cũng bảo vệ quyền, nghĩa vụ giữa con nuôi với cha nuôi, mẹ nuôi.

Đối với thỏa thuận trong gia đình, khoản 4 Điều 68 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 đặt ra giới hạn bảo vệ người cần được chăm sóc. Chẳng hạn, thỏa thuận về tài sản không được làm ảnh hưởng quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, tức người chưa đến tuổi thành niên.

Khi việc kết hôn trái pháp luật bị hủy, quan hệ gia đình được giải quyết thế nào?

Khi việc kết hôn trái pháp luật bị hủy, các bên phải chấm dứt quan hệ như vợ chồng theo khoản 1 Điều 12 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và con được giải quyết theo quy định áp dụng khi ly hôn.

Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo quyết định của Tòa án. Khoản 2 Điều 12 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 dẫn chiếu đến quy định về quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con khi ly hôn, không có nghĩa quyền của con bị chấm dứt.

Đối với tài sản, nghĩa vụ và hợp đồng, khoản 3 Điều 12 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 dẫn chiếu Điều 16 của Luật này. Cần đối chiếu đầy đủ quy định đó trước khi xác định cách giải quyết cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

Các câu hỏi sau làm rõ thêm cách áp dụng quy định về hôn nhân và gia đình.

Vợ chồng đã ly hôn muốn quay lại có phải đăng ký không?

Vợ chồng đã ly hôn muốn xác lập lại quan hệ vợ chồng phải đăng ký kết hôn theo khoản 2 Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Đất được tặng cho riêng sau kết hôn có mặc nhiên là của chung không?

Không. Khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 xác định đất được tặng cho riêng là ngoại lệ của nguyên tắc đất có được sau kết hôn thuộc tài sản chung.

Khi Luật Hôn nhân và gia đình không quy định thì áp dụng gì?

Điều 6 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 cho phép áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự và luật khác có liên quan đối với quan hệ mà Luật này không quy định.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Hôn nhân và gia đình 2014 (hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 121/VBHN-VPQH 2025) (còn hiệu lực): Điều 33, Điều 9, Điều 68, Điều 6, Điều 2, Điều 12

Luật Sư 11 hỗ trợ tư vấn hôn nhân và gia đình

Luật Sư 11 tiếp nhận nhu cầu tư vấn về đăng ký kết hôn, xác định tài sản chung và bảo vệ quyền của con. Bạn có thể liên hệ, trình bày hoàn cảnh và giấy tờ hiện có để được tư vấn hướng xử lý phù hợp.

Thông tin mang tính tham khảo, cập nhật đến 22/11/2026. Mỗi vụ việc cần luật sư xem hồ sơ cụ thể.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button Zalo