Tạm giam bao lâu thì được tại ngoại không phụ thuộc vào thời gian bị tạm giam mà được xem xét theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và tình tiết của từng vụ án. Trong bài viết này, Luật sư 11 sẽ giúp bạn hiểu rõ thời điểm được xem xét tại ngoại, căn cứ pháp lý và những lưu ý quan trọng khi đề nghị thay đổi biện pháp tạm giam.
Người bị tạm giam bao lâu thì được tại ngoại?
Nhiều người cho rằng sau vài tháng bị tạm giam hoặc khi gần hết thời hạn điều tra thì người bị tạm giam sẽ được tại ngoại. Tuy nhiên, Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 (được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 17/VBHN-VPQH năm 2026) không quy định người bị tạm giam sẽ tự động được tại ngoại sau một khoảng thời gian nhất định.
Việc thay thế biện pháp tạm giam chỉ được thực hiện khi cơ quan có thẩm quyền xét thấy không còn cần thiết tiếp tục áp dụng biện pháp này. Theo đó, bảo lĩnh và đặt tiền để bảo đảm là hai biện pháp ngăn chặn có thể được áp dụng để thay thế tạm giam theo Điều 121 và Điều 122 Bộ luật Tố tụng hình sự.
Điều này có nghĩa là, dù người bị tạm giam mới bị bắt vài ngày hay đã bị tạm giam nhiều tháng, nếu đáp ứng đủ điều kiện luật định thì vẫn có thể được xem xét tại ngoại. Ngược lại, nếu vẫn còn căn cứ cho rằng người đó có nguy cơ bỏ trốn, tiếp tục phạm tội hoặc cản trở hoạt động tố tụng thì biện pháp tạm giam vẫn có thể tiếp tục được áp dụng.
Những thời điểm cơ quan tiến hành tố tụng thường xem xét cho tại ngoại
Đối với thắc mắc tạm giam bao lâu thì được tại ngoại, pháp luật không quy định sau một khoảng thời gian nhất định thì người bị tạm giam sẽ đương nhiên được tại ngoại.
Theo Điều 125 Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13, khi xét thấy không còn cần thiết áp dụng biện pháp ngăn chặn đang được áp dụng hoặc có căn cứ thay thế bằng biện pháp ngăn chặn khác, cơ quan có thẩm quyền có thể quyết định hủy bỏ hoặc thay thế biện pháp tạm giam. Trên thực tế, việc xem xét thường diễn ra trong các trường hợp sau:
Đọc thêm: Bị can cần nộp bao nhiêu tiền để được tại ngoại theo quy định pháp luật?.
Khi đã thu thập đủ chứng cứ phục vụ điều tra
Sau khi cơ quan điều tra đã cơ bản hoàn tất việc thu thập chứng cứ, lời khai và các tài liệu cần thiết, đồng thời không còn căn cứ cho rằng bị can có thể tiêu hủy chứng cứ, tác động đến người làm chứng hoặc gây khó khăn cho hoạt động điều tra, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét thay thế biện pháp tạm giam theo Điều 125 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Khi bị can có nhiều tình tiết có lợi
Trong quá trình giải quyết vụ án, cơ quan tiến hành tố tụng có thể cân nhắc các yếu tố như:
- Thành khẩn khai báo, hợp tác với cơ quan điều tra;
- Tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả;
- Có nơi cư trú rõ ràng, ổn định;
- Có nhân thân tốt;
- Không có dấu hiệu bỏ trốn, tiếp tục phạm tội hoặc cản trở hoạt động điều tra, truy tố, xét xử.
Nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định, bị can có thể được xem xét áp dụng bảo lĩnh (Điều 121), đặt tiền để bảo đảm (Điều 122) hoặc cấm đi khỏi nơi cư trú (Điều 123) Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Khi có đơn đề nghị thay thế biện pháp tạm giam
Bị can, người bào chữa hoặc người thân thích có thể gửi đơn đề nghị thay đổi biện pháp ngăn chặn đến cơ quan đang có thẩm quyền giải quyết vụ án.
Tuy nhiên, việc nộp đơn không đồng nghĩa với việc người bị tạm giam sẽ được tại ngoại. Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án vẫn phải xem xét toàn diện các căn cứ áp dụng và thay đổi biện pháp ngăn chặn theo Điều 119 và Điều 125 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 trước khi quyết định.
Khi chuyển sang giai đoạn tố tụng khác
Nếu bạn đang băn khoăn tạm giam bao lâu thì được tại ngoại, cần lưu ý rằng thời điểm xem xét không phụ thuộc vào số ngày đã bị tạm giam mà còn phụ thuộc vào giai đoạn tố tụng. Khi vụ án chuyển từ điều tra sang truy tố hoặc từ truy tố sang xét xử, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiếp tục đánh giá sự cần thiết của việc áp dụng biện pháp tạm giam.
Nếu nhận thấy không còn căn cứ tiếp tục tạm giam, cơ quan có thẩm quyền có thể quyết định thay thế bằng biện pháp ngăn chặn khác theo Điều 125 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Thời hạn tạm giam ảnh hưởng thế nào đến việc xin tại ngoại?
Thời hạn tạm giam là khoảng thời gian tối đa mà cơ quan tiến hành tố tụng được phép áp dụng biện pháp tạm giam trong từng giai đoạn của vụ án theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13. Tuy nhiên, đây không phải là căn cứ để xác định người bị tạm giam bao lâu thì được tại ngoại.
Nói cách khác, thời hạn tạm giam và việc được tại ngoại là hai vấn đề pháp lý khác nhau.
Người bị tạm giam không phải chờ hết thời hạn mới được tại ngoại
Trên thực tế, nếu trong quá trình điều tra, truy tố hoặc xét xử, cơ quan có thẩm quyền nhận thấy không còn cần thiết phải áp dụng biện pháp tạm giam thì có thể quyết định thay thế bằng bảo lĩnh hoặc đặt tiền để bảo đảm theo quy định tại Điều 121 và Điều 122 Bộ luật Tố tụng hình sự.
Do đó, người bị tạm giam có thể được xem xét tại ngoại ngay trong thời gian đang chấp hành quyết định tạm giam mà không cần chờ đến khi hết thời hạn tạm giam.
Hết thời hạn tạm giam cũng không đồng nghĩa sẽ được tại ngoại
Nhiều người cho rằng khi thời hạn tạm giam kết thúc thì bị can sẽ được trả tự do. Đây là cách hiểu chưa đầy đủ.
Nếu vẫn còn căn cứ áp dụng biện pháp ngăn chặn và pháp luật cho phép gia hạn thời hạn tạm giam hoặc chuyển sang giai đoạn tố tụng tiếp theo, cơ quan có thẩm quyền vẫn có thể tiếp tục áp dụng biện pháp tạm giam theo đúng trình tự, thủ tục luật định.
Ngược lại, nếu không còn căn cứ để tiếp tục tạm giam hoặc hết thời hạn mà không có quyết định gia hạn theo quy định thì cơ quan tiến hành tố tụng phải thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn hoặc trả tự do cho người bị tạm giam.
Mỗi giai đoạn tố tụng có thời hạn tạm giam khác nhau
Bộ luật Tố tụng hình sự quy định thời hạn tạm giam ở từng giai đoạn như:
- Giai đoạn điều tra.
- Giai đoạn truy tố.
- Giai đoạn chuẩn bị xét xử.
- Giai đoạn xét xử phúc thẩm.
Mỗi giai đoạn đều có thời hạn và điều kiện gia hạn riêng, tùy thuộc vào loại tội phạm và tính chất của vụ án. Vì vậy, việc xác định người bị tạm giam còn trong thời hạn hay đã hết thời hạn cần căn cứ vào hồ sơ của từng vụ án cụ thể.
Theo Luật sư Nguyễn Thành Huân, trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, điều quan trọng không phải là người bị tạm giam đã bị giam giữ bao lâu, mà là cơ quan tiến hành tố tụng còn có căn cứ để tiếp tục áp dụng biện pháp tạm giam hay không. Đây mới là yếu tố quyết định khả năng được xem xét tại ngoại.
Tham khảo: Quy định quyền và nghĩa vụ của người bị cấm đi khỏi nơi cư trú theo luật hiện hành.
Sau khi nộp đơn xin tại ngoại thì bao lâu có kết quả?
Đối với thắc mắc tạm giam bao lâu thì được tại ngoại, hiện nay Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 không quy định thời hạn chung để cơ quan có thẩm quyền giải quyết đề nghị thay đổi biện pháp ngăn chặn.
Riêng trường hợp Cơ quan điều tra quyết định áp dụng biện pháp bảo lĩnh hoặc đặt tiền để bảo đảm, khoản 3 Điều 21 và khoản 3 Điều 22 Thông tư liên tịch số 04/2018/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP quy định: trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ đề nghị của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát cùng cấp phải phê chuẩn, không phê chuẩn hoặc yêu cầu bổ sung tài liệu.
Ngoài trường hợp trên, thời gian xem xét phụ thuộc vào từng vụ án, giai đoạn tố tụng và hồ sơ đề nghị. Vì vậy, không thể xác định chính xác tạm giam bao lâu thì được tại ngoại hoặc sau khi nộp đơn bao lâu sẽ có kết quả.
Những hiểu lầm thường gặp về thời điểm được tại ngoại
Nhiều người cho rằng chỉ cần đáp ứng một số điều kiện nhất định là sẽ được tại ngoại. Tuy nhiên, để hiểu đúng tạm giam bao lâu thì được tại ngoại, cần tránh những hiểu lầm phổ biến dưới đây:
- Chỉ cần bị tạm giam một thời gian sẽ được tại ngoại: Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 không quy định người bị tạm giam sau một khoảng thời gian nhất định sẽ đương nhiên được tại ngoại. Việc thay thế biện pháp tạm giam chỉ được xem xét khi có đủ căn cứ theo quy định của pháp luật.
- Có người bảo lĩnh thì chắc chắn được tại ngoại: Theo Điều 121 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, bảo lĩnh chỉ là một biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam. Việc áp dụng còn phụ thuộc vào quyết định của cơ quan có thẩm quyền sau khi đánh giá toàn diện tính chất vụ án và các điều kiện liên quan.
- Chỉ được xin tại ngoại một lần: Bộ luật Tố tụng hình sự không giới hạn số lần đề nghị thay đổi biện pháp ngăn chặn. Nếu có tình tiết mới hoặc bổ sung thêm tài liệu chứng minh, người có quyền đề nghị vẫn có thể tiếp tục gửi đơn để được xem xét.
- Đặt tiền để bảo đảm là chắc chắn được tại ngoại: Theo Điều 122 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, đặt tiền để bảo đảm chỉ là một biện pháp thay thế tạm giam. Người bị tạm giam chỉ được áp dụng khi đáp ứng đủ điều kiện và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Luật sư hỗ trợ xin tại ngoại
Việc xin tại ngoại không chỉ là nộp đơn mà cần có căn cứ pháp lý, tài liệu chứng minh và chiến lược phù hợp với từng giai đoạn tố tụng. Đối với những trường hợp băn khoăn tạm giam bao lâu thì được tại ngoại, luật sư sẽ đánh giá khả năng thay thế biện pháp tạm giam theo Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13, từ đó đề xuất phương án phù hợp.
Luật sư 11 hỗ trợ khách hàng:
- Tư vấn điều kiện áp dụng các biện pháp thay thế tạm giam như bảo lĩnh, đặt tiền để bảo đảm, cấm đi khỏi nơi cư trú theo quy định pháp luật.
- Đánh giá khả năng được chấp thuận thay đổi biện pháp ngăn chặn dựa trên tính chất vụ án và nhân thân của bị can.
- Soạn thảo đơn đề nghị thay đổi biện pháp ngăn chặn, đơn bảo lĩnh và các văn bản pháp lý liên quan.
- Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ, tài liệu chứng minh nơi cư trú, nhân thân, hoàn cảnh gia đình và các tình tiết có lợi.
- Tham gia bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo trong suốt quá trình điều tra, truy tố và xét xử.
Theo Luật sư Nguyễn Thành Huân, việc có luật sư đồng hành ngay từ giai đoạn đầu không chỉ giúp hồ sơ được chuẩn bị đầy đủ, đúng quy định mà còn nâng cao khả năng được cơ quan có thẩm quyền xem xét thay thế biện pháp tạm giam khi đáp ứng đủ điều kiện luật định. Nếu bạn hoặc người thân cần tư vấn về tạm giam bao lâu thì được tại ngoại hoặc thủ tục xin tại ngoại, Luật sư 11 sẵn sàng hỗ trợ và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp trong từng giai đoạn tố tụng.
Tạm giam bao lâu thì được tại ngoại phụ thuộc trực tiếp vào tiến độ điều tra, kết quả xác minh tình tiết vụ án và quyết định từ cơ quan có thẩm quyền. Nắm rõ quy định về thay thế biện pháp tạm giam sẽ giúp người bị tạm giam và gia đình chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp trong quá trình tố tụng. Liên hệ ngay Luật sư 11 để được tư vấn chuyên sâu, đánh giá khả năng xin tại ngoại và hỗ trợ thực hiện đúng quy định của pháp luật.
