Luật sư có được gặp riêng bị can đang bị tạm giam không? Câu trả lời là có, khi luật sư đã có văn bản thông báo người bào chữa và xuất trình đủ giấy tờ. Tuy vậy, cuộc gặp vẫn chịu sự quản lý, giám sát của cơ sở giam giữ. Luật sư 11 phân tích căn cứ pháp lý, thủ tục và các trường hợp bị hạn chế gặp ngay dưới đây.
Những điểm chính cần nắm
- 01 văn bản thông báo người bào chữa cùng giấy tờ tùy thân là điều kiện bắt buộc để luật sư gặp bị can (Điều 80 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015).
- 01 lần mỗi tháng, tối đa 01 giờ mỗi lần là giới hạn gặp của thân nhân. Luật sư không bị giới hạn số lần gặp.
- Điều 22 Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú quy định việc thăm gặp chịu sự giám sát của cơ sở giam giữ.
- Gấp 2 lần số lần thăm gặp là chế độ dành cho người bị tạm giam dưới 18 tuổi (Điều 34 của luật này).
Quy định về việc luật sư gặp riêng bị can đang bị tạm giam
Theo điểm a khoản 1 Điều 73 và Điều 80 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, khi đã được cơ quan có thẩm quyền cấp văn bản thông báo người bào chữa và xuất trình thẻ luật sư cùng giấy tờ tùy thân, luật sư được quyền gặp, hỏi bị can tại buồng làm việc của cơ sở giam giữ.
“Gặp riêng” ở đây được hiểu là luật sư làm việc trực tiếp với bị can tại buồng làm việc, không cần thân nhân hay người khác có mặt. Tuy nhiên, theo Điều 22 Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú, việc thăm gặp chịu sự giám sát, theo dõi của cơ sở giam giữ. Khi cơ quan đang thụ lý vụ án có yêu cầu, cơ quan này phối hợp với cơ sở giam giữ để giám sát cuộc gặp.
Hiện nay, giới luật sư vẫn kiến nghị bảo đảm tính bảo mật của cuộc gặp, bởi Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 không trực tiếp quy định việc gặp giữa luật sư và bị can phải có người giám sát. Vì vậy, khi được hỏi luật sư có được gặp riêng bị can hay không, câu trả lời chính xác là được gặp trực tiếp, nhưng trong khuôn khổ quản lý của cơ sở giam giữ.
Luật sư có được gặp riêng bị can khi đang bị tạm giam không?
Theo Điểm a Khoản 1 Điều 73 và Điều 78 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, khi đã được cơ quan có thẩm quyền cấp văn bản thông báo người bào chữa và xuất trình Thẻ luật sư cùng giấy tờ tùy thân, luật sư được quyền gặp, hỏi bị can tại buồng làm việc của cơ sở giam giữ.
Việc tiếp xúc và trao đổi giữa luật sư và bị can được pháp luật bảo đảm tính riêng tư, không bắt buộc phải có mặt hay sự giám sát trực tiếp về âm thanh của điều tra viên hay cán bộ quản giáo, nhằm bảo vệ quyền tự bào chữa và lợi ích hợp pháp của bị can ngay từ giai đoạn điều tra vụ án.
Điều kiện để luật sư có được gặp riêng bị can đang bị tạm giam
Để gặp bị can đang bị tạm giam, luật sư phải hoàn tất thủ tục đăng ký bào chữa và thực hiện việc đăng ký, xuất trình giấy tờ theo quy định hiện hành. Khi đến cơ sở giam giữ, người bào chữa phải xuất trình các giấy tờ sau:
- Văn bản thông báo người bào chữa: Đây là giấy tờ thể hiện việc luật sư đã được đăng ký tham gia bào chữa trong vụ án.
- Giấy tờ tùy thân: Có thể xuất trình thẻ luật sư, thẻ trợ giúp viên pháp lý, thẻ căn cước, căn cước công dân hoặc hộ chiếu. Luật sư nên mang theo bản gốc để cơ sở giam giữ đối chiếu, tránh mất thời gian chờ đợi.
Quy trình luật sư gặp bị can đang bị tạm giam
Để biết luật sư có được gặp riêng bị can sớm hay muộn, cần nắm rõ từng bước thủ tục. Sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký bào chữa, luật sư có thể thực hiện việc gặp bị can theo quy định. Về cơ bản, quy trình có thể được hiểu theo các bước sau:
Bước 1: Hoàn tất thủ tục đăng ký bào chữa.
Luật sư chuẩn bị và nộp các giấy tờ theo Điều 78 Bộ luật Tố tụng hình sự để được đăng ký bào chữa.
Bước 2: Nhận văn bản thông báo người bào chữa.
Sau khi được đăng ký, văn bản thông báo người bào chữa được gửi cho cơ sở giam giữ để làm căn cứ giải quyết việc gặp.
Bước 3: Xuất trình giấy tờ khi đến cơ sở giam giữ.
Theo Điều 80 Bộ luật Tố tụng hình sự, luật sư phải xuất trình văn bản thông báo người bào chữa và giấy tờ nhận diện theo quy định.
Bước 4: Thực hiện cuộc gặp tại địa điểm được bố trí.
Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú quy định người bào chữa gặp người bị tạm giam tại buồng làm việc của cơ sở giam giữ hoặc nơi người bị tạm giam đang khám, chữa bệnh. Cuộc gặp được thực hiện trong giờ làm việc của cơ sở giam giữ.
Bước 5: Tuân thủ nội quy của cơ sở giam giữ.
Cơ quan quản lý người bị tạm giam có trách nhiệm phổ biến nội quy, quy chế và yêu cầu người bào chữa chấp hành. Nếu phát hiện người bào chữa vi phạm quy định về việc gặp, cuộc gặp phải được dừng và lập biên bản.
Luật sư được trao đổi những gì khi gặp bị can?
Theo Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự, người bào chữa có quyền gặp, hỏi người bị buộc tội; thu thập, đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu; đề nghị thực hiện các hoạt động tố tụng và thực hiện những quyền khác theo luật định. Những quyền này là nền tảng cho mọi việc mà luật sư hình sự cho bị can có thể làm, đặc biệt trong giai đoạn điều tra.
Khi luật sư có được gặp riêng bị can, trong phạm vi pháp luật cho phép, luật sư có thể trao đổi với bị can về những nội dung cần thiết cho việc bào chữa như:
- Thông tin, tình tiết liên quan đến vụ án.
- Quyền và nghĩa vụ của bị can trong quá trình tố tụng.
- Những vấn đề cần làm rõ để phục vụ việc bào chữa.
- Tình tiết có lợi hoặc tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.
- Các tài liệu, chứng cứ và yêu cầu cần được thực hiện theo quy định pháp luật.
Luật sư không được hướng dẫn, xúi giục người bị buộc tội khai báo gian dối hoặc cung cấp tài liệu sai sự thật. Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự yêu cầu người bào chữa tôn trọng sự thật và không được mua chuộc, cưỡng ép hoặc xúi giục người khác khai báo trái sự thật.
Số lần, thời lượng và thời điểm luật sư gặp bị can
Trong quá trình tham gia bào chữa, luật sư có thể cần trao đổi với bị can vào nhiều thời điểm khác nhau để nắm bắt diễn biến vụ án, làm rõ tình tiết và chuẩn bị nội dung bào chữa. Việc gặp được thực hiện theo quy định về thăm gặp người bị tạm giữ, tạm giam.
Luật sư có được gặp riêng bị can nhiều lần không?
Có, pháp luật không quy định một số lần gặp cố định đối với người bào chữa. Tùy vào yêu cầu công việc và tình hình giải quyết vụ án, luật sư có thể thực hiện nhiều buổi gặp để trao đổi, thu thập thông tin và chuẩn bị cho việc bào chữa theo quy định. Nhu cầu gặp thường tăng lên khi bị can bị tạm giam kéo dài, nên việc nắm rõ quy định gia hạn tạm giam tối đa bao nhiêu lần giúp luật sư và gia đình chủ động lên kế hoạch cho từng buổi làm việc.
Mỗi lần luật sư được gặp bị can trong bao lâu?
Pháp luật hiện hành không ấn định thời lượng tối đa cho mỗi lần luật sư gặp riêng bị can. Điều này khác với thân nhân, vốn chỉ được gặp người bị tạm giam 01 lần trong 01 tháng, mỗi lần không quá 01 giờ. Trên thực tế, thời lượng mỗi buổi gặp phụ thuộc vào giờ làm việc và việc bố trí buồng làm việc của cơ sở giam giữ, vì vậy luật sư nên liên hệ trước để sắp xếp lịch phù hợp.
Luật sư có được yêu cầu gặp bị can vào bất kỳ thời điểm nào không?
Không. Việc gặp của người bào chữa được thực hiện trong giờ làm việc của cơ sở giam giữ. Ngoài ra, với tội xâm phạm an ninh quốc gia cần giữ bí mật điều tra, Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền có thể quyết định để người bào chữa chỉ tham gia tố tụng từ khi kết thúc điều tra (Điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015).
Khi nào luật sư không thể gặp bị can?
Trong một số trường hợp, câu trả lời cho câu hỏi luật sư có được gặp riêng bị can sẽ là “chưa được”. Luật sư không thể gặp bị can trong các trường hợp bị can từ chối gặp luật sư hoặc luật sư không đủ điều kiện và giấy tờ hợp lệ theo quy định pháp luật.
Theo Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam, quyền gặp bị can của luật sư (người bào chữa) được bảo đảm rộng rãi. Tuy nhiên, việc thăm gặp không thể thực hiện khi:
- Bị can từ chối gặp: Bị can có quyền tự bào chữa hoặc từ chối sự tham gia của luật sư. Riêng với những trường hợp bị can bắt buộc phải có người bào chữa, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải chỉ định người bào chữa khi bị can và người thân không mời luật sư.
- Thiếu giấy tờ pháp lý: Luật sư chưa xuất trình đủ thẻ luật sư và văn bản thông báo người bào chữa của cơ quan tiến hành tố tụng.
- Vi phạm nội quy cơ sở giam giữ: Buổi gặp diễn ra ngoài giờ làm việc của cơ sở giam giữ, hoặc luật sư mang theo vật dụng, tài liệu cấm vào trại giam.
- Vụ án xâm phạm an ninh quốc gia đang trong giai đoạn điều tra: Khi có quyết định của Viện trưởng Viện kiểm sát theo Điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự, luật sư chỉ tham gia từ khi kết thúc điều tra.
- Bị can đang chấp hành kỷ luật: Trong thời gian bị cách ly ở buồng kỷ luật theo khoản 3 Điều 23 Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú, việc thăm gặp bị hạn chế.
- Trường hợp bất khả kháng tại cơ sở giam giữ: Khi trại tạm giam, nhà tạm giữ có tình huống khẩn cấp về thiên tai, dịch bệnh hoặc sự cố an ninh nghiêm trọng tạm thời phong tỏa.
Quyền và nghĩa vụ của luật sư khi gặp bị can
Theo Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, khi đã đủ điều kiện để luật sư có được gặp riêng bị can, luật sư (với tư cách là người bào chữa) có các quyền và nghĩa vụ pháp lý cụ thể như sau:
Quyền của luật sư
- Gặp, trao đổi với bị can theo quy định: Luật sư chưa xuất trình đủ thẻ luật sư và văn bản thông báo người bào chữa của cơ quan tiến hành tố tụng.
- Thu thập thông tin phục vụ bào chữa: Luật sư có quyền thu thập chứng cứ, tài liệu, đồ vật và các tình tiết liên quan đến việc bào chữa theo quy định pháp luật. Khi thu thập được những tài liệu, chứng cứ liên quan, luật sư phải giao cho cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng để đưa vào hồ sơ vụ án theo đúng thủ tục. (Điều 88 Bộ luật Tố tụng hình sự).
- Thực hiện các quyền tố tụng khác: Trong phạm vi pháp luật cho phép, luật sư có thể tham gia một số hoạt động điều tra, được thông báo về thời gian, địa điểm tiến hành hoạt động tố tụng, xem biên bản và các quyết định tố tụng liên quan; đồng thời có quyền khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền. Hoạt động được gia đình bị can quan tâm nhiều nhất thường là buổi hỏi cung, và việc luật sư có được tham gia hỏi cung bị can từ sớm hay không gắn liền với thời điểm hoàn tất đăng ký bào chữa.
Nghĩa vụ của luật sư
- Tuân thủ nội quy cơ sở giam giữ: Khi gặp bị can đang bị tạm giam, luật sư phải chấp hành nội quy, quy chế của cơ sở giam giữ. Nếu phát hiện vi phạm quy định về việc gặp, cơ sở giam giữ có thể dừng buổi gặp và lập biên bản để xử lý theo quy định.
- Không đưa, nhận vật hoặc tài liệu trái quy định: Cơ sở giam giữ có trách nhiệm giám sát để người bào chữa không đưa, chuyển đồ vật cấm cho người bị tạm giam. Vi phạm này có thể khiến buổi gặp bị dừng và bị lập biên bản.
- Giao nộp chứng cứ thu thập được: Người bào chữa có trách nhiệm giao các chứng cứ, tài liệu, đồ vật thu thập được cho cơ quan có thẩm quyền và việc giao nhận phải được lập biên bản.
- Không xúi giục, tác động bị can khai báo gian dối hoặc thực hiện hành vi trái pháp luật: Luật sư phải tôn trọng sự thật, không được mua chuộc, cưỡng ép hoặc xúi giục người khác khai báo gian dối hay cung cấp tài liệu sai sự thật. Đây là nghĩa vụ được quy định trực tiếp tại điểm d khoản 2 Điều 73 Bộ luật Tố tụng hình sự.
Câu hỏi thường gặp về việc luật sư gặp bị can đang bị tạm giam
Luật sư gặp bị can đang bị tạm giam là hoạt động tố tụng được pháp luật quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm quyền bào chữa. Ngoài việc luật sư có được gặp riêng bị can hay không, người nhà thường quan tâm thêm những câu hỏi sau:
Người nhà có được đi cùng luật sư đến gặp bị can không?
Việc gặp, trao đổi giữa luật sư và bị can được thực hiện theo quy định của cơ sở giam giữ và pháp luật tố tụng hình sự. Nếu người nhà muốn thăm gặp bị can, việc này được thực hiện theo thủ tục thăm gặp riêng dành cho thân nhân.
Cuộc gặp giữa luật sư và bị can có bị ghi âm, ghi hình không?
Không được ghi âm, ghi hình nội dung trao đổi. Theo quy định pháp luật tố tụng hình sự, việc gặp gỡ, trao đổi giữa luật sư và bị can được bảo đảm tính riêng tư, bảo mật.
Luật sư có được mang tài liệu vào gặp bị can không?
Luật sư được phép mang theo tài liệu, đồ vật liên quan đến việc bào chữa để làm việc với bị can. Các tài liệu này có thể phải xuất trình hoặc qua kiểm tra an ninh thông thường của trại tạm giam, miễn là không chứa nội dung bị cấm theo quy định pháp luật.
Người bị tạm giam có được gặp người nhà không?
Có, nhưng bị giới hạn. Người bị tạm giam được gặp thân nhân 01 lần trong 01 tháng, thời gian mỗi lần gặp không quá 01 giờ. Riêng người bị tạm giam dưới 18 tuổi được tăng gấp đôi số lần thăm gặp (Điều 34 Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú).
Luật sư có được gặp riêng bị can trong vụ án an ninh quốc gia không?
Có, nhưng thời điểm gặp có thể bị lùi lại. Trường hợp cần giữ bí mật điều tra, Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền có thể quyết định để luật sư chỉ tham gia từ khi kết thúc điều tra. Sau thời điểm này, luật sư được gặp bị can theo thủ tục thông thường.
Luật sư hỗ trợ bảo vệ quyền lợi cho bị can đang bị tạm giam
Việc luật sư có được gặp riêng bị can đang bị tạm giam hay không ảnh hưởng trực tiếp đến việc bảo đảm quyền bào chữa. Bộ luật Tố tụng hình sự ghi nhận quyền gặp, hỏi người bị buộc tội và nhiều quyền tố tụng khác cho người bào chữa. Chính vì vậy, gia đình nên sớm xác định khi nào nên mời luật sư hình sự để bị can có người đồng hành ngay từ những buổi làm việc đầu tiên với cơ quan điều tra.
Trong thực tế, luật sư có thể dựa trên thông tin trao đổi với bị can để xác định những vấn đề cần làm rõ, thu thập chứng cứ, đánh giá tài liệu và thực hiện các quyền tố tụng phù hợp. Tuy nhiên, mọi hoạt động bào chữa phải được thực hiện trong phạm vi pháp luật, tôn trọng sự thật và tuân thủ quy định của cơ quan tiến hành tố tụng cũng như cơ sở giam giữ.
Với đội ngũ luật sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực hình sự, Luật sư 11 cung cấp dịch vụ tư vấn và tham gia bào chữa nhằm hỗ trợ khách hàng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong quá trình giải quyết vụ án. Đội ngũ luật sư chú trọng nghiên cứu hồ sơ, trao đổi trực tiếp với người bị buộc tội, đánh giá các tình tiết của vụ việc và thực hiện các quyền tố tụng phù hợp theo từng giai đoạn. Khi cần hỗ trợ pháp lý trong trường hợp bị can đang bị tạm giam, khách hàng có thể liên hệ Luật sư 11 để được tư vấn về phương án bảo vệ quyền lợi phù hợp với quy định pháp luật.
Qua những thông tin trên, hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn luật sư có được gặp riêng bị can cũng như những quy định và vấn đề cần lưu ý khi luật sư thực hiện việc gặp, trao đổi với bị can tại cơ sở giam giữ. Trong thực tế, thủ tục và điều kiện gặp bị can có thể phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể, vì vậy việc tìm hiểu đúng quy định và chuẩn bị đầy đủ trước khi thực hiện là điều cần thiết. Nếu bạn hoặc người thân đang có người bị tạm giam và cần luật sư hình sự hỗ trợ, liên hệ ngay Luật sư 11 qua hotline 0979800000 để được tư vấn cụ thể.
