Tội khủng bố: Dấu hiệu, hình phạt và tội danh liên quan

Tội khủng bố: Dấu hiệu, hình phạt và tội danh liên quan

Nghe bài viết · 15 phút · Giọng đọc tạo bằng AI từ giọng Nhà đào tạo

Biên tập: Luật Sư 11 · Cập nhật 21/11/2026 · Đọc 16 phút

Tội khủng bố có thể bị áp dụng mức phạt cao nhất là tử hình theo khoản 1 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015. Để xác định đúng tội danh, cần xem xét cả hành vi và mục đích của người thực hiện, đặc biệt là sự khác nhau giữa mục đích gây hoảng sợ trong công chúng và chống chính quyền nhân dân.

Tội khủng bố được hiểu như thế nào?

Tội khủng bố theo Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015 được nhận diện qua mục đích gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng và những hành vi mà điều luật quy định. Việc xem xét không thể chỉ dựa vào mức độ nguy hiểm hoặc sự lo lắng mà một sự việc gây ra.

Khoản 1 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015 quy định nguyên văn:

“Người nào nhằm gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng mà xâm phạm tính mạng của người khác hoặc phá hủy tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình.”

Căn cứ: khoản 1 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.

Điểm cần hiểu đúng là cụm từ “nhằm gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng” thể hiện mục đích của người thực hiện. Vì vậy, khi đánh giá một hành vi xâm phạm con người hoặc tài sản, phải làm rõ hành vi đó hướng đến mục đích gì.

Không thể chỉ thấy người dân hoang mang rồi mặc nhiên kết luận đã có tội khủng bố. Ngược lại, cũng không thể cho rằng chỉ khi có người bị xâm phạm tính mạng thì mới cần xem xét điều luật này. Điều luật còn quy định các hành vi đe dọa, uy hiếp tinh thần, xâm phạm sức khỏe, tài sản và hoạt động của hệ thống điện tử.

Những hành vi nào được điều luật quy định?

Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015 quy định nhiều nhóm hành vi, từ xâm phạm tính mạng, phá hủy tài sản đến tổ chức hoạt động khủng bố, đe dọa và uy hiếp tinh thần. Mỗi nhóm hành vi có mức xử lý riêng, nên cần mô tả đúng việc đã xảy ra.

Kỹ sư công nghệ và luật sư kiểm tra tủ máy chủ, dây cáp mạng trong phòng thiết bị
Kiểm tra hệ thống máy chủ và đường truyền mạng của doanh nghiệp

Hành vi xâm phạm con người và tài sản

Hành vi xâm phạm tính mạng người khác hoặc phá hủy tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân được quy định tại khoản 1 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.

Hành vi xâm phạm tự do thân thể, sức khỏe hoặc chiếm giữ, làm hư hại tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân được quy định tại điểm c khoản 2 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015. Tự do thân thể ở đây được hiểu là sự tự do của con người đối với thân thể mình.

Cần phân biệt cách điều luật sử dụng các từ “phá hủy” và “làm hư hại”. Đây là những hành vi được đặt ở các khoản khác nhau, không nên gộp chung rồi áp dụng cùng một mức phạt.

Hành vi về tổ chức, con người và vũ khí

Việc thành lập, tham gia tổ chức khủng bố hoặc tổ chức tài trợ khủng bố được quy định tại điểm a khoản 2 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.

Các hành vi cưỡng ép, lôi kéo, tuyển mộ, đào tạo, huấn luyện phần tử khủng bố; chế tạo, cung cấp vũ khí cho phần tử khủng bố được quy định tại điểm b khoản 2 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.

Như vậy, phạm vi xem xét không dừng ở người trực tiếp xâm phạm tính mạng hoặc tài sản. Tuy nhiên, vẫn phải xác định đúng hành vi cụ thể, không đánh đồng việc có quan hệ với một người với việc tham gia hoạt động được điều luật liệt kê.

Hành vi đối với mạng và phương tiện điện tử

Việc tấn công, xâm hại, cản trở, gây rối loạn hoạt động của mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử của cơ quan, tổ chức, cá nhân được quy định tại điểm d khoản 2 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.

Một sự cố mạng hoặc gián đoạn hoạt động điện tử không tự nó đủ để kết luận về tội danh. Cần đối chiếu hành vi cụ thể với dấu hiệu mục đích và những nội dung khác của điều luật.

Khung hình phạt đối với tội khủng bố ra sao?

Khung hình phạt là khoảng mức phạt mà điều luật quy định cho một trường hợp phạm tội. Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015 phân chia mức xử lý theo hành vi, đồng thời quy định riêng đối với việc chuẩn bị phạm tội.

Bậc thang khung hình phạt tội khủng bố theo các khoản của Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015
Mức phạt tù tăng dần theo từng nhóm hành vi khủng bố

Các mức phạt gồm:

  • Người nhằm gây hoảng sợ trong công chúng mà xâm phạm tính mạng người khác hoặc phá hủy tài sản có thể bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình theo khoản 1 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.
  • Người thực hiện các hành vi thuộc nhóm tổ chức, tuyển mộ, huấn luyện, cung cấp vũ khí, xâm phạm thân thể, sức khỏe, tài sản hoặc hệ thống điện tử có thể bị phạt tù từ 05 năm đến 15 năm theo khoản 2 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.
  • Người đe dọa thực hiện hành vi xâm phạm tính mạng, phá hủy tài sản được nêu tại khoản đầu của điều luật hoặc có hành vi khác uy hiếp tinh thần có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm theo khoản 3 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.
  • Người chuẩn bị phạm tội có thể bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm theo khoản 4 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.

Ngoài các mức phạt trên, người phạm tội còn có thể bị tước một số quyền công dân, phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản theo khoản 5 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.

Đây là những hình phạt có thể được áp dụng thêm ngoài hình phạt đã nêu cho hành vi phạm tội. Cách viết “còn có thể” không có nghĩa mọi người bị kết án đều phải chịu toàn bộ các hình phạt này.

Chuẩn bị phạm tội có bị xử lý khi chưa gây thiệt hại không?

Người chuẩn bị thực hiện tội khủng bố vẫn thuộc trường hợp phải chịu trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 14 Bộ luật Hình sự 2015. Trách nhiệm hình sự được hiểu là việc người phạm tội phải chịu sự xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.

Chuẩn bị phạm tội là việc tìm kiếm, sửa soạn công cụ, phương tiện hoặc tạo ra những điều kiện khác để thực hiện tội phạm; việc thành lập, tham gia nhóm tội phạm cũng nằm trong định nghĩa này nhưng có các trường hợp loại trừ theo khoản 1 Điều 14 Bộ luật Hình sự 2015.

Riêng việc thành lập hoặc tham gia tổ chức khủng bố, tổ chức tài trợ khủng bố không được mặc nhiên xem là hành vi chuẩn bị. Khoản 1 Điều 14 Bộ luật Hình sự 2015 đã loại trừ trường hợp quy định tại điểm a khoản 2 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015 khỏi cách xác định đó.

Sự phân biệt có ý nghĩa trực tiếp đối với mức phạt:

  • Hành vi chuẩn bị bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm theo khoản 4 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.
  • Hành vi thành lập, tham gia tổ chức khủng bố hoặc tổ chức tài trợ khủng bố thuộc mức phạt tù từ 05 năm đến 15 năm theo điểm a khoản 2 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.

Do đó, không thể chỉ dựa vào việc chưa có thiệt hại thực tế để cho rằng người thực hiện chưa bị xử lý. Cần xác định họ mới sửa soạn điều kiện hay đã thực hiện một hành vi được điều luật quy định riêng.

Phân biệt với hành vi nhằm chống chính quyền nhân dân thế nào?

Điểm phân biệt trực tiếp giữa tội khủng bố và tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân là mục đích được mỗi điều luật quy định. Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015 nêu mục đích gây hoảng sợ trong công chúng, còn Điều 113 Bộ luật Hình sự 2015 nêu mục đích chống chính quyền nhân dân.

So sánh mục đích và mức phạt tù giữa Điều 299 và Điều 113 Bộ luật Hình sự
Mục đích quyết định tội danh và khung phạt áp dụng

Không nên chỉ dựa vào việc nạn nhân là cán bộ, công chức để kết luận áp dụng điều luật về chống chính quyền nhân dân. Khoản 1 Điều 113 Bộ luật Hình sự 2015 còn đề cập việc xâm phạm tính mạng “người khác” và phá hủy tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Mức xử lý đối với hành vi chống chính quyền nhân dân

Người nhằm chống chính quyền nhân dân mà xâm phạm tính mạng cán bộ, công chức hoặc người khác, hoặc phá hủy tài sản có thể bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình theo khoản 1 Điều 113 Bộ luật Hình sự 2015.

Các hành vi về tổ chức, tuyển mộ, huấn luyện, cung cấp vũ khí, xâm phạm thân thể, sức khỏe, tài sản hoặc hệ thống điện tử được quy định mức phạt tù từ 10 năm đến 15 năm theo khoản 2 Điều 113 Bộ luật Hình sự 2015.

Hành vi đe dọa thực hiện hành vi thuộc khoản đầu của điều luật hoặc có hành vi khác uy hiếp tinh thần cán bộ, công chức hoặc người khác bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm theo khoản 3 Điều 113 Bộ luật Hình sự 2015.

Người chuẩn bị thực hiện tội này bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm theo khoản 5 Điều 113 Bộ luật Hình sự 2015.

Trường hợp liên quan đến đối tượng nước ngoài

Hành vi khủng bố cá nhân, tổ chức nước ngoài hoặc tổ chức quốc tế nhằm gây khó khăn cho quan hệ quốc tế của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cũng bị xử phạt theo khoản 4 Điều 113 Bộ luật Hình sự 2015.

Quy định này gắn việc xử lý với mục đích gây khó khăn cho quan hệ quốc tế. Vì vậy, yếu tố nước ngoài cần được đặt trong mối liên hệ với mục đích cụ thể, thay vì xem xét tách rời.

Các tội danh liên quan khác nhau ở điểm nào?

Tội khủng bố cần được phân biệt với hành vi tài trợ khủng bố, bạo loạn và giết người dựa trên nội dung từng điều luật. Hành vi có biểu hiện gần nhau không có nghĩa đương nhiên áp dụng cùng tội danh.

Luật sư và nhân viên ngân hàng so sánh hai chồng sao kê giao dịch trên bàn gỗ
Đối chiếu các chứng từ giao dịch tại phòng họp ngân hàng

Bảng sau khái quát dấu hiệu cần đối chiếu, không thay thế việc xem xét từng vụ việc:

Trường hợpHành vi được điều luật mô tảĐiểm cần làm rõ
Khủng bốXâm phạm con người, tài sản, tổ chức hoạt động hoặc đe dọa, uy hiếpMục đích gây hoảng sợ trong công chúng
Khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dânCác hành vi được quy định gắn với chống chính quyền nhân dânMục đích chống chính quyền hoặc trường hợp về quan hệ quốc tế
Tài trợ khủng bốHuy động, hỗ trợ tiền, tài sản cho tổ chức, cá nhân khủng bốHành vi huy động hoặc hỗ trợ
Bạo loạnHoạt động vũ trang, dùng bạo lực có tổ chức hoặc cướp phá tài sảnMục đích chống chính quyền nhân dân
Giết ngườiHành vi giết ngườiHành vi và các trường hợp mà điều luật quy định

Các nội dung trong bảng tương ứng với Điều 299, Điều 113, Điều 300, Điều 112 và Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015.

Phân biệt với tài trợ khủng bố

Tài trợ khủng bố là hành vi huy động, hỗ trợ tiền, tài sản dưới bất kỳ hình thức nào cho tổ chức, cá nhân khủng bố theo khoản 1 Điều 300 Bộ luật Hình sự 2015.

Người thực hiện hành vi này bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm theo khoản 1 Điều 300 Bộ luật Hình sự 2015. Người chuẩn bị thực hiện bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm theo khoản 2 Điều 300 Bộ luật Hình sự 2015.

Cần phân biệt việc huy động, hỗ trợ tiền hoặc tài sản với việc thành lập, tham gia tổ chức tài trợ khủng bố. Các hành vi này được mô tả ở những điều khoản khác nhau, nên không thể thay thế tên gọi cho nhau khi đánh giá vụ việc.

Phân biệt với bạo loạn và giết người

Bạo loạn được Điều 112 Bộ luật Hình sự 2015 mô tả qua hoạt động vũ trang, dùng bạo lực có tổ chức hoặc cướp phá tài sản nhằm chống chính quyền nhân dân. Việc nhận diện phải bám vào các hành vi đó, không chỉ dựa vào việc sự việc gây rối loạn.

Đối với hành vi làm chết người, cần đối chiếu thêm Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015 và làm rõ mục đích theo điều luật đang xem xét. Bạn có thể đọc phần phân tích tội giết người và khung hình phạt để hiểu thêm nhóm hành vi này.

Cần làm rõ những nội dung gì khi xem xét một vụ việc?

Việc xem xét một vụ việc cần tập trung vào hành vi, mục đích và mức độ thực hiện. Các câu hỏi thực tế nên được đặt theo trình tự rõ ràng, thay vì bắt đầu bằng suy đoán về tên tội danh.

Bốn bước hệ thống thông tin khi xem xét một vụ việc liên quan đến khủng bố
Trình tự sắp xếp thông tin trước khi trao đổi với luật sư

Bạn có thể hệ thống thông tin theo các bước sau:

  1. Ghi nhận hành vi cụ thể đã xảy ra, phân biệt xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản, hệ thống điện tử với đe dọa hoặc uy hiếp.
  2. Làm rõ thông tin thể hiện mục đích của người thực hiện, nhất là sự khác nhau giữa gây hoảng sợ trong công chúng và chống chính quyền nhân dân.
  3. Phân biệt việc sửa soạn điều kiện với việc đã thành lập, tham gia tổ chức hoặc thực hiện hành vi khác được điều luật quy định.
  4. Đối chiếu từng hành vi với đúng điều khoản, tránh gộp mọi người có liên quan vào cùng một cách đánh giá.

Đây là cách hệ thống thông tin để trao đổi với luật sư, không phải trình tự giải quyết vụ án. Một sự việc có nhiều người hoặc nhiều hành vi cần được xem xét cụ thể đối với từng người.

Nếu cần tìm hiểu riêng về việc bị giữ trong quá trình giải quyết vụ án, bạn có thể tham khảo bài có bị tạm giam ngay khi bị khởi tố không; tạm giam là việc giữ người có thời hạn trong quá trình giải quyết vụ án hình sự.

Câu hỏi thường gặp

Phần hỏi đáp sau tập trung vào những tình huống dễ gây nhầm lẫn khi nhận diện hành vi và mức xử lý.

Chỉ đe dọa mà chưa thực hiện thì có bị phạt không?

Hành vi đe dọa thực hiện việc xâm phạm tính mạng hoặc phá hủy tài sản được điều luật nêu, hoặc có hành vi khác uy hiếp tinh thần, có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm theo khoản 3 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.

Vì vậy, việc chưa thực hiện lời đe dọa không đồng nghĩa hành vi đương nhiên nằm ngoài phạm vi xử lý.

Làm hư hại tài sản có bị áp dụng mức phạt cao nhất không?

Điểm c khoản 2 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015 quy định hành vi chiếm giữ, làm hư hại tài sản trong khung phạt tù từ 05 năm đến 15 năm.

Mức tử hình được quy định tại khoản 1 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015 đối với những hành vi thuộc khoản này. Không nên đồng nhất “làm hư hại” với “phá hủy” khi xác định mức phạt.

Cứ giết người khiến dư luận hoảng sợ là khủng bố phải không?

Không thể kết luận chỉ từ phản ứng của dư luận. Khoản 1 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015 đòi hỏi xem xét mục đích gây ra tình trạng hoảng sợ trong công chúng.

Hành vi giết người cần được đối chiếu với điều luật phù hợp; bạn có thể tham khảo thêm quy định về tội giết người và các trường hợp liên quan.

Tham gia tổ chức nhưng chưa trực tiếp tấn công có bị xử lý không?

Việc thành lập, tham gia tổ chức khủng bố hoặc tổ chức tài trợ khủng bố đã được quy định tại điểm a khoản 2 Điều 299 Bộ luật Hình sự 2015.

Do đó, không thể lấy lý do chưa trực tiếp tấn công làm căn cứ duy nhất để loại trừ việc xử lý. Cần làm rõ hành vi tham gia thực tế và đối chiếu đầy đủ dấu hiệu của điều luật.

Căn cứ pháp lý

Luật Sư 11 hỗ trợ tư vấn hành vi liên quan đến khủng bố

Luật Sư 11 hỗ trợ bạn đối chiếu hành vi, mục đích và mức độ thực hiện với quy định pháp luật để hiểu căn cứ xác định tội danh, hình phạt. Nếu bạn hoặc người thân đang liên quan đến vụ việc, hãy liên hệ để trao đổi tình tiết cụ thể và được tư vấn hướng xử lý phù hợp.

Thông tin mang tính tham khảo, cập nhật đến 21/11/2026. Mỗi vụ việc cần luật sư xem hồ sơ cụ thể.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Now Button Zalo