Di chúc không công chứng – Câu hỏi lớn với người dân
Trong thực tế, rất nhiều gia đình có người thân để lại di chúc thừa kế đất đai không công chứng. Nhưng sau khi người lập di chúc qua đời, người nhận thừa kế lại gặp khó khăn khi làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất. Câu hỏi thường trực được đặt ra: Di chúc không công chứng có giá trị pháp lý không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn, tránh mất quyền lợi và xử lý đúng theo quy định pháp luật.
1. Di chúc không công chứng là gì?
Di chúc là văn bản thể hiện ý chí của một người muốn chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi qua đời. Theo quy định tại Điều 627 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc có thể lập thành văn bản hoặc bằng miệng trong trường hợp đặc biệt.
Di chúc bằng văn bản không công chứng là loại di chúc được người lập viết tay hoặc đánh máy, không có công chứng, chứng thực của cơ quan có thẩm quyền. Đây là hình thức khá phổ biến vì người dân thường cho rằng “chỉ cần viết lại mong muốn là đủ”.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
2. Di chúc thừa kế đất đai không công chứng – Có giá trị pháp lý không?
Câu trả lời là: Có thể có giá trị pháp lý, nhưng phải đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định pháp luật.
📌 Căn cứ pháp lý:
Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, một di chúc hợp pháp phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt;
- Không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép;
- Nội dung di chúc không vi phạm điều cấm, không trái đạo đức xã hội;
- Hình thức di chúc không trái quy định pháp luật.
Như vậy, di chúc không công chứng vẫn có giá trị pháp lý, nếu thỏa mãn 4 điều kiện nêu trên.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
3. Khi nào di chúc không công chứng có thể bị vô hiệu?
Mặc dù luật không bắt buộc mọi di chúc phải công chứng, nhưng di chúc không công chứng rất dễ bị tranh chấp hoặc tuyên vô hiệu, nếu:
- Người lập di chúc không minh mẫn, bị bệnh tâm thần;
- Di chúc bị làm giả, bị ép buộc hoặc lừa dối khi lập;
- Di chúc không ghi rõ ràng thông tin người thừa kế, tài sản thừa kế;
- Nội dung mâu thuẫn, khó thực hiện;
- Không có nhân chứng (trong trường hợp cần).
👉 Lưu ý quan trọng: Di chúc bằng miệng hoặc viết tay không công chứng sẽ cần thêm bằng chứng, như nhân chứng, chữ viết tay, hoặc video nếu xảy ra tranh chấp. Việc này khiến quá trình thừa kế đất đai trở nên phức tạp, thậm chí kéo dài hàng năm tại tòa án.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
4. Lời khuyên từ Luật sư Nguyễn Thành Huân: Có nên lập di chúc không công chứng?
Là một luật sư có hơn 11 năm kinh nghiệm xử lý tranh chấp thừa kế đất đai, Luật sư Nguyễn Thành Huân chia sẻ:
“Pháp luật cho phép lập di chúc không công chứng. Tuy nhiên, để tránh rủi ro tranh chấp sau này, tốt nhất người lập di chúc nên công chứng tại văn phòng công chứng hoặc UBND cấp xã. Đây là cách đơn giản để đảm bảo giá trị pháp lý rõ ràng, không mất thời gian kiện tụng.”
✅ Những lợi ích khi lập di chúc có công chứng:
- Tăng giá trị pháp lý: Di chúc có công chứng gần như không thể bị vô hiệu nếu đúng trình tự;
- Giảm tranh chấp: Người thừa kế dễ dàng làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất;
- Tiết kiệm thời gian & chi phí: Không cần mất nhiều thời gian chứng minh tại tòa.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
5. Các bước để lập di chúc hợp pháp (có hoặc không có công chứng)
👉 Trường hợp 1: Di chúc không công chứng
- Người lập tự viết tay, ghi rõ họ tên, ngày tháng năm lập;
- Ghi rõ tài sản để lại là gì, cho ai (tên, năm sinh, mối quan hệ);
- Ký tên cuối văn bản;
- Có ít nhất 2 người làm chứng (không có quyền lợi trong di chúc);
- Nên giữ bản gốc ở nơi an toàn (ngân hàng, người thân đáng tin cậy…).
👉 Trường hợp 2: Di chúc có công chứng
- Chuẩn bị giấy tờ: CMND/CCCD, sổ đỏ đất, giấy tờ tài sản;
- Đến Văn phòng công chứng hoặc UBND xã để lập di chúc;
- Luật sư/ công chứng viên sẽ kiểm tra điều kiện pháp lý và lập văn bản đúng chuẩn.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
6. Câu hỏi thường gặp về di chúc đất đai không công chứng
❓ Tôi có di chúc viết tay của cha mẹ, không công chứng, có sang tên sổ đỏ được không?
➡️ Được, nếu di chúc viết tay đó hợp pháp và không bị tranh chấp. Tuy nhiên, bạn sẽ cần làm thủ tục khai nhận di sản tại UBND hoặc Văn phòng công chứng, sau đó tiến hành sang tên theo quy định tại Luật Đất đai 2013.
❓ Có bắt buộc phải có người làm chứng khi lập di chúc không công chứng?
➡️ Có. Đối với di chúc viết tay, phải có ít nhất 2 người làm chứng nếu người lập không tự viết được. Nếu tự viết thì không cần người làm chứng.
❓ Người thừa kế có thể bị mất quyền nếu không có công chứng?
➡️ Không. Công chứng không phải điều kiện bắt buộc, nhưng là bằng chứng mạnh giúp bảo vệ quyền lợi người thừa kế trước pháp luật.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
7. Hãy bảo vệ quyền lợi của bạn bằng cách đúng luật
Di chúc thừa kế đất đai không công chứng có thể vẫn có giá trị pháp lý nếu được lập đúng quy định. Tuy nhiên, rủi ro tranh chấp và thủ tục kéo dài là rất lớn. Vì vậy, nếu có điều kiện, bạn nên:
✅ Lập di chúc có công chứng để đảm bảo quyền lợi cho người thân;
✅ Nhờ luật sư tư vấn để lập di chúc rõ ràng, đúng luật, tránh tranh chấp sau này.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
