Nghe bài viết · 7 phút · Giọng đọc tạo bằng AI từ giọng Nhà đào tạo
Biên tập: Luật Sư 11 · Cập nhật 01/11/2026 · Đọc 8 phút
Đền bù đất là cách gọi thông thường của việc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất. Đối với đất làm đường, căn cứ tính tiền là giá đất cụ thể, không mặc nhiên là giá người dân mong muốn hoặc giá do đơn vị làm đường đề xuất, theo điểm e khoản 1 Điều 160 Luật Đất đai 2024.
Nguyên tắc xác định giá đền bù đất làm đường là gì?
Việc xác định tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất làm đường phải sử dụng giá đất cụ thể. Giá đất cụ thể là mức giá được xác định, quyết định để áp dụng cho các trường hợp mà pháp luật quy định, trong đó có tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.
Điểm e khoản 1 Điều 160 Luật Đất đai 2024 quy định giá đất cụ thể được áp dụng để:
“Tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất.”
Căn cứ: điểm e khoản 1 Điều 160 Luật Đất đai 2024.
Thu hồi đất, trong trường hợp đang xét, được hiểu là việc Nhà nước lấy lại đất để thực hiện công trình thuộc trường hợp luật quy định. Khoản 1 Điều 79 Luật Đất đai 2024 liệt kê các công trình giao thông như đường ô tô, đường trong đô thị, đường nông thôn và đường trên đồng ruộng phục vụ nhu cầu đi lại chung.
Vì vậy, người dân cần phân biệt căn cứ thu hồi để xây dựng đường với căn cứ tính tiền bồi thường. Việc công trình thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất không tự xác định được mức tiền mà từng người sử dụng đất sẽ nhận.
Giá bồi thường đất làm đường được tính thế nào?
Giá làm căn cứ tính tiền bồi thường là giá đất cụ thể áp dụng cho trường hợp thu hồi đất. Người dân không nên lấy giá rao bán đất hoặc một mức giá nghe từ hộ khác để kết luận ngay phương án của mình đúng hay sai.
Theo khoản 3 Điều 160 Luật Đất đai 2024, cơ quan có chức năng quản lý đất đai giúp Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp tổ chức xác định giá đất cụ thể. Cơ quan này được thuê tổ chức tư vấn xác định giá đất trong quá trình thực hiện.
Đối với khu vực đã có bảng giá đất tới từng thửa đất trên cơ sở vùng giá trị, thửa đất chuẩn, giá đất cụ thể được xác định theo bảng giá đất tại thời điểm định giá, theo khoản 4 Điều 160 Luật Đất đai 2024. Bảng giá đất có thể hiểu là hệ thống mức giá đất được xác lập để áp dụng theo quy định pháp luật.
Do đó, không thể khẳng định giá đền bù đất luôn bằng bảng giá đất hoặc luôn khác bảng giá đất. Muốn đối chiếu, cần xem khu vực bị thu hồi có thuộc trường hợp nêu trên hay không.
Nếu đang rà soát giấy tờ về thửa đất, người dân có thể tham khảo bài cấp đổi sổ đỏ mới mất bao nhiêu tiền, thủ tục và chi phí. Nội dung về giấy tờ nên được xem riêng với căn cứ xác định giá bồi thường.
Ai quyết định giá đất cụ thể để bồi thường?
Thẩm quyền quyết định giá đất cụ thể được xác định theo thẩm quyền thu hồi đất tương ứng. Đơn vị làm đường hoặc tổ chức tư vấn xác định giá đất không được Điều 160 quy định là chủ thể quyết định mức giá này.
Theo điểm a khoản 2 Điều 160 Luật Đất đai 2024, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định giá đất cụ thể đối với trường hợp thu hồi đất thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Theo điểm b khoản 2 Điều 160 Luật Đất đai 2024, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định giá đất cụ thể đối với trường hợp thu hồi đất thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện.
Khi đọc phương án đền bù đất, người dân nên phân biệt cơ quan tổ chức xác định giá, tổ chức tư vấn và người có thẩm quyền quyết định giá. Việc tham gia khảo sát hoặc tư vấn không đồng nghĩa với quyền quyết định.
Người dân có được thỏa thuận về giá đền bù đất làm đường không?
Trong cơ chế Nhà nước thu hồi đất làm đường đang xét, tiền bồi thường được tính theo giá đất cụ thể do người có thẩm quyền quyết định. Điều 160 Luật Đất đai 2024 không quy định việc người dân và đơn vị làm đường tự thỏa thuận giá để thay thế căn cứ này.
Thỏa thuận về giá là việc các bên cùng thống nhất một mức giá. Tuy nhiên, không nên áp dụng cách hiểu của việc mua bán đất thông thường sang trường hợp Nhà nước thu hồi đất.
Điều 12 Luật Đất đai 2024 quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân, Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý; Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất. Quyền sử dụng đất là quyền mà Nhà nước trao cho người sử dụng đất theo quy định của Luật này.
Vì thế, khi xem xét đề nghị “tự thương lượng giá”, cần xác định rõ đây có phải trường hợp Nhà nước thu hồi đất hay không. Không nên kết luận mọi dự án có làm đường đều áp dụng cùng một cơ chế.
Ví dụ minh họa (giả định): Một hộ có đất nằm trong phạm vi Nhà nước thu hồi để làm đường nông thôn phục vụ đi lại chung. Hộ này mong muốn nhận mức giá bằng giá rao bán gần đó. Mong muốn ấy không tự thay thế giá đất cụ thể dùng để tính tiền bồi thường.
Câu hỏi thường gặp
Người có đất bị thu hồi thường cần làm rõ thêm quan hệ giữa mục đích làm đường, giấy tờ đất và căn cứ tính tiền.
Đường trên đồng ruộng có thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất không?
Đường trên đồng ruộng phục vụ nhu cầu đi lại chung thuộc nhóm công trình giao thông được liệt kê tại khoản 1 Điều 79 Luật Đất đai 2024. Việc thu hồi phải được xem trong phạm vi trường hợp thật cần thiết mà Điều này quy định.
Có thể lấy giá rao bán gần đó làm mức bồi thường bắt buộc không?
Không thể chỉ dựa vào giá rao bán để xác định mức tiền bắt buộc áp dụng. Điểm e khoản 1 Điều 160 Luật Đất đai 2024 xác định căn cứ tính tiền bồi thường là giá đất cụ thể.
Thông tin về nhân khẩu có thay thế quyết định giá đất không?
Thông tin nhân khẩu không phải quyết định giá đất cụ thể theo Điều 160 Luật Đất đai 2024. Nếu đồng thời cần tìm hiểu thông tin về người sử dụng đất, bạn có thể đọc bài xác nhận nhân khẩu giúp xác định quyền sử dụng đất.
Thủ tục sang tên có phải thủ tục xác định giá bồi thường không?
Thủ tục sang tên không phải việc xác định giá đất cụ thể được quy định tại Điều 160 Luật Đất đai 2024. Bạn có thể tham khảo riêng hướng dẫn sang tên sổ đỏ online qua Cổng dịch vụ công nếu đang cần tìm hiểu thủ tục này.
Căn cứ pháp lý
- Luật Đất đai 2024 (hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 44/VBHN-VPQH 2026) (còn hiệu lực): Điều 160, Điều 12, Điều 79
Luật Sư 11 hỗ trợ tư vấn đền bù đất làm đường
Luật Sư 11 hỗ trợ rà soát căn cứ thu hồi, đối chiếu thẩm quyền quyết định giá và giải thích nội dung liên quan đến tiền bồi thường. Bạn có thể liên hệ Luật Sư 11 để được tư vấn trên cơ sở giấy tờ và tình tiết cụ thể của thửa đất.
Thông tin mang tính tham khảo, cập nhật đến 01/11/2026. Mỗi vụ việc cần luật sư xem hồ sơ cụ thể.
