Luật sư hình sự có thể làm gì cho bị can trong giai đoạn điều tra là vấn đề được nhiều gia đình quan tâm khi người thân vướng vào vụ án. Luật sư có thể hỗ trợ bị can thực hiện quyền bào chữa, tham gia các hoạt động tố tụng và tư vấn cách bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp theo quy định. Bài viết dưới đây của Luật Sư 11 sẽ làm rõ những công việc luật sư có thể thực hiện trong giai đoạn này.
Luật sư hình sự có thể làm gì cho bị can trong giai đoạn điều tra?
Trong giai đoạn điều tra hình sự, luật sư (với tư cách là người bào chữa) đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị can theo quy định của pháp luật.
Tư vấn quyền và nghĩa vụ của bị can
Giải thích cho bị can hiểu rõ các quyền lợi pháp lý theo Điều 60 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (như quyền được biết mình bị buộc tội gì, quyền im lặng, quyền trình bày ý kiến, quyền tự bào chữa hoặc nhờ người bào chữa).
Hướng dẫn bị can cách thức khai báo trung thực, hợp pháp, tránh đưa ra những lời khai bất lợi hoặc bị hiểu lầm do chưa am hiểu pháp luật.
Gặp và trao đổi với bị can
Gặp gỡ trực tiếp bị can tại nơi giam giữ hoặc địa điểm làm việc hợp pháp để nắm bắt diễn biến sự việc, tâm lý và nội dung vụ án. Số lần và thời gian gặp bị can không bị giới hạn số lượng, miễn là tuân thủ đúng nội quy của cơ quan có thẩm quyền giam giữ, điều tra. Trường hợp người thân đang bị tạm giam, gia đình thường quan tâm luật sư có được gặp riêng bị can hay không để bị can yên tâm trao đổi đầy đủ thông tin.
Tham gia khi hỏi cung bị can
Luật sư có mặt trong các buổi hỏi cung bị can do Điều tra viên tiến hành khi đã được cơ quan có thẩm quyền thông báo trước về thời gian và địa điểm. Góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm tố tụng như ép cung, mớm cung hoặc dùng nhục hình. Luật sư được quyền đặt câu hỏi cho bị can trong buổi hỏi cung (nếu được Điều tra viên đồng ý).
Thu thập, đưa ra chứng cứ, tài liệu và yêu cầu
Luật sư hình sự có quyền thu thập, đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật và yêu cầu. Đây là cơ sở để luật sư cung cấp cho cơ quan tiến hành tố tụng những thông tin có liên quan đến việc xác định sự thật của vụ án và quyền lợi hợp pháp của bị can.
Kiểm tra, đánh giá chứng cứ và tình tiết vụ án
Trên cơ sở các chứng cứ do Cơ quan điều tra thu thập và chứng cứ do mình tự tổng hợp, luật sư sẽ phân tích kỹ lưỡng các dấu hiệu cấu thành tội danh, tính chất mức độ vi phạm, cũng như các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự hoặc trường hợp miễn trách nhiệm hình sự cho bị can.
Khiếu nại, kiến nghị khi có căn cứ
Luật sư có thể dựa trên hồ sơ và diễn biến thực tế để xác định vấn đề cần kiến nghị, khiếu nại hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét. Bộ luật Tố tụng hình sự cũng ghi nhận quyền của người bào chữa trong việc đề nghị thay đổi hoặc hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế và thực hiện những yêu cầu tố tụng khác theo quy định.
Vì sao bị can nên có luật sư ngay từ giai đoạn điều tra?
Giai đoạn điều tra là thời điểm nhiều chứng cứ và lời khai được thu thập, nên sự tham gia của luật sư có thể giúp bị can hiểu và thực hiện quyền bào chữa đúng quy định. Vì vậy, xác định đúng khi nào nên mời luật sư hình sự sẽ giúp gia đình không bỏ lỡ giai đoạn quan trọng này.
Trước hết, luật sư có thể giúp bị can nắm rõ quyền và nghĩa vụ của mình khi tham gia các hoạt động tố tụng. Điều này đặc biệt cần thiết khi bị can chưa có kiến thức pháp luật hoặc vụ án có nhiều tình tiết phức tạp.
Luật sư có thể theo dõi việc hỏi cung và các hoạt động điều tra mà mình được quyền tham gia, nghiên cứu tài liệu, thu thập chứng cứ và đưa ra yêu cầu phù hợp.
Khi nào luật sư hình sự được tham gia bào chữa cho bị can?
Căn cứ Điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người bào chữa tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can. Trường hợp bắt, tạm giữ người thì người bào chữa tham gia tố tụng từ khi người bị bắt, người bị tạm giữ có mặt tại trụ sở của Cơ quan điều tra hoặc cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra.
Đặc biệt, trong một số trường hợp pháp luật quy định tính chất đặc biệt nghiêm trọng của tội danh hoặc do đặc điểm nhân thân của người bị buộc tội, việc có người bào chữa trở thành điều kiện bắt buộc trong quá trình tố tụng. Nếu bạn muốn tìm hiểu kỹ hơn về những trường hợp đặc thù này, có thể tham khảo bài viết: Bị can bắt buộc phải có người bào chữa trong trường hợp nào?
Quy trình luật sư hình sự hỗ trợ bị can trong giai đoạn điều tra
Quy trình luật sư hình sự hỗ trợ bị can trong giai đoạn điều tra gồm các bước chính từ khi tiếp nhận vụ việc đến khi kết thúc điều tra để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho thân chủ.
Bước 1: Tiếp nhận vụ việc và chuẩn bị thủ tục tham gia tố tụng
- Ký hợp đồng dịch vụ pháp lý: Luật sư ký hợp đồng trợ giúp pháp lý hoặc dịch vụ pháp lý với bị can hoặc người đại diện hợp pháp của bị can.
- Thực hiện thủ tục đăng ký bào chữa: Luật sư nộp hồ sơ gồm giấy yêu cầu luật sư, thẻ luật sư và giấy giới thiệu cho Cơ quan điều tra để được cấp Giấy chứng nhận người bào chữa.
Bước 2: Gặp gỡ và làm việc với bị can
- Xin cấp giấy phép gặp bị can: Luật sư xin lịch và thủ tục để được gặp bị can đang bị tạm giữ hoặc tạm giam.
- Tư vấn pháp lý trực tiếp: Luật sư hướng dẫn quyền và nghĩa vụ cho bị can, lắng nghe diễn biến sự việc, nắm bắt tâm lý và tư vấn cách thức khai báo trung thực, đúng pháp luật, tránh bị ép cung hoặc khai báo bất lợi.
Bước 3: Tham gia các hoạt động điều tra cùng cơ quan có thẩm quyền
- Tham gia hỏi cung: Luật sư có quyền tham gia các buổi hỏi cung bị can, đối chất, nhận dạng hoặc thực nghiệm điều tra theo quy định pháp luật. Nhiều gia đình thường thắc mắc luật sư có được tham gia hỏi cung bị can ngay từ đầu hay không, bởi những lời khai đầu tiên thường ảnh hưởng lớn đến hướng giải quyết vụ án.
- Đưa ra ý kiến và kiến nghị: Sau khi hỏi cung, luật sư có quyền hỏi thêm bị can, ghi nhận các khiếu nại (nếu có) về hành vi tố tụng và yêu cầu ghi vào biên bản.
Bước 4: Thu thập, đề xuất tài liệu và khiếu nại (nếu cần)
- Đề xuất thu thập chứng cứ: Luật sư có quyền thu thập, giao nộp tài liệu, đồ vật, yêu cầu cơ quan điều tra triệu tập người làm chứng hoặc tiến hành hoạt động điều tra bổ sung.
- Thực hiện quyền khiếu nại: Khi phát hiện hành vi hoặc quyết định tố tụng trái pháp luật xâm phạm quyền lợi của bị can, luật sư soạn thảo đơn khiếu nại gửi Viện kiểm sát hoặc Thủ trưởng Cơ quan điều tra.
Bước 5: Nghiên cứu hồ sơ khi kết thúc điều tra
- Đọc và sao chụp hồ sơ: Khi kết thúc điều tra, luật sư được đề nghị đọc, ghi chép và sao chụp các tài liệu trong hồ sơ vụ án liên quan đến việc bào chữa theo quy định tại Điều 82 Bộ luật Tố tụng Hình sự.
- Chuẩn bị hướng bào chữa tiếp theo: Luật sư đánh giá chứng cứ buộc tội và gỡ tội để chuẩn bị cho giai đoạn truy tố và xét xử sơ thẩm.
Dịch vụ luật sư hình sự bào chữa cho bị can tại Luật Sư 11
Luật Sư 11 cung cấp dịch vụ luật sư hình sự bào chữa cho bị can trong suốt quá trình điều tra, truy tố và xét xử. Luật sư tiếp nhận thông tin vụ việc, nghiên cứu hồ sơ, trao đổi với bị can và gia đình để xác định các vấn đề cần làm rõ. Đồng thời, luật sư có thể tham gia làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng, hỗ trợ thu thập tài liệu và thực hiện các hoạt động bào chữa nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bị can theo quy định pháp luật.
Tóm lại, nắm rõ thông tin luật sư hình sự có thể làm gì cho bị can trong giai đoạn điều tra sẽ giúp gia đình chủ động đưa ra quyết định kịp thời nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người thân. Nếu bạn hoặc người thân đang cần hỗ trợ pháp lý trong vụ án hình sự, hãy liên hệ ngay với Luật Sư 11 qua hotline 0979800000 để được đội ngũ luật sư tư vấn miễn phí.
