Trong kỷ nguyên mạng xã hội, một cú nhấn “chia sẻ” có thể biến thành rủi ro pháp lý. Nhiều người thắc mắc Luật an ninh mạng ảnh hưởng xử lý truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ ra sao, nhất là khi nội dung xuất hiện, lan truyền hoặc được lưu trữ trên nền tảng số. Bài viết cung cấp bức tranh tổng quát, chỉ ra ranh giới giữa xử phạt hành chính và truy cứu hình sự, đồng thời gợi ý cách xử lý thực tế để bạn giảm thiểu thiệt hại. Thông tin được trình bày theo góc nhìn pháp lý phổ thông, dễ áp dụng cho cá nhân, doanh nghiệp và quản trị viên kênh.
Bối cảnh pháp lý và mối quan hệ giữa Luật An ninh mạng – BLHS – xử phạt hành chính
Luật An ninh mạng 2018 (có hiệu lực từ 01/01/2019) đặt ra khung bảo vệ trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng, quy định trách nhiệm phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi xâm phạm; đồng thời yêu cầu doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng phối hợp ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Tuy nhiên, Luật An ninh mạng không tự mình định tội hay định khung hình phạt cho hành vi truyền bá văn hoá phẩm đồi trụy. Việc xử lý hình sự vẫn dựa vào Điều 326 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) về tội truyền bá văn hoá phẩm đồi trụy (các khung hình phạt từ phạt tiền/cải tạo đến tù 7–15 năm tùy mức độ, đối tượng và tính chất hành vi).
Song song, với những vi phạm chưa đến mức truy cứu hình sự, cơ quan chức năng có thể áp dụng xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP) về lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin, trách nhiệm sử dụng mạng xã hội (ví dụ: đăng, phát tán nội dung vi phạm thuần phong mỹ tục).
Tóm lại: Luật An ninh mạng là “khung an ninh” và “cơ chế phối hợp”; BLHS 2015 (Điều 326) là căn cứ buộc tội; còn Nghị định 15/2020 (sửa đổi 14/2022) là nền tảng xử phạt hành chính cho trường hợp chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Hành vi phổ biến trên mạng và ranh giới giữa “vi phạm” – “tội phạm”
Trong thực tế, các hành vi hay gặp gồm: đăng tải video/ảnh/clip nhạy cảm lên trang cá nhân, nhóm kín; chia sẻ link, lưu trữ và phát tán qua drive/chat; “reup” nội dung khiêu dâm nhằm câu view; đặt quảng cáo gắn với nội dung đồi trụy; hoặc vận hành trang/nhóm chuyên phát tán nội dung này.
Ranh giới vi phạm hành chính và tội phạm phụ thuộc vào tính chất, mức độ, phạm vi phát tán, đối tượng bị tác động (đặc biệt là người dưới 18 tuổi), mục đích trục lợi, quy mô tổ chức, doanh thu, và hậu quả xã hội gây ra. Luật An ninh mạng tác động mạnh ở hai khía cạnh: (i) nghĩa vụ gỡ bỏ/giám sát của nền tảng, doanh nghiệp; (ii) hỗ trợ thu thập, bảo toàn chứng cứ số để cơ quan tố tụng đánh giá hành vi theo Điều 326 BLHS.
Khi nào bị phạt hành chính (điểm nhận diện nhanh)
- Nội dung đăng/chia sẻ trái thuần phong mỹ tục nhưng chưa đủ yếu tố “truyền bá văn hoá phẩm đồi trụy” theo Điều 326 (ví dụ phạm vi rất hạn chế, không có yếu tố trục lợi, chưa đến mức độ nguy hiểm cho xã hội).
- Vi phạm trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội (đăng, bình luận, phát tán nội dung cấm; không tuân thủ quy chuẩn cộng đồng; quản trị viên để kênh chứa nội dung khiêu dâm).
- Mức phạt căn cứ các điều khoản của Nghị định 15/2020 (được sửa đổi bởi Nghị định 14/2022) và quy định liên quan.
Khi nào bị truy cứu hình sự theo Điều 326 BLHS
- Hành vi mang tính chủ động truyền bá/phát tán (tạo lập, sao chép, lưu hành rộng rãi), quy mô lớn;
- Có mục đích trục lợi (thu phí, quảng cáo, kinh doanh nội dung);
- Gây tác động đến người dưới 18 tuổi hoặc tổ chức đường dây;
- Các khung hình phạt của Điều 326 có thể từ phạt tiền/cải tạo đến phạt tù 07–15 năm tùy khung (1, 2, 3).
Quy trình xử lý thực tế khi phát sinh sự việc trên mạng
Khi sự việc xuất hiện (ví dụ nội dung đồi trụy bị đăng trong group bạn quản trị, hoặc tài khoản bạn bị tag/chia sẻ), hãy ưu tiên giảm phát tán, bảo toàn chứng cứ, và liên hệ đúng kênh.
Bước làm việc khẩn cấp: gỡ, lưu chứng cứ, liên hệ nền tảng
- Gỡ/ngăn phát tán: Ẩn, tạm khóa bài, tắt tính năng chia sẻ/tải xuống; chặn từ khóa; cảnh báo thành viên.
- Lưu chứng cứ số đúng cách: Chụp màn hình có thời gian, URL; xuất nhật ký (log) quản trị; dùng công cụ lưu trữ bản sao (hash) để chứng minh tính toàn vẹn; ghi nhận ID bài viết, mã tài khoản.
- Liên hệ nền tảng theo Luật An ninh mạng: Gửi yêu cầu gỡ bỏ khẩn cấp; cung cấp link/timestamp; theo dõi mã ticket. Nền tảng và bên cung cấp dịch vụ có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng.
- Làm việc với cơ quan có thẩm quyền: Tùy tính chất vụ việc, chuẩn bị đơn trình báo/tố giác kèm chứng cứ; nội dung giải trình cần rõ vai trò của bạn (người dùng, quản trị viên, chủ sở hữu kênh) và biện pháp đã làm ngay sau khi phát hiện.
- Rà soát nội bộ & tuân thủ: Cập nhật quy chế cộng đồng, phân quyền duyệt bài, cơ chế lọc nội dung, đào tạo người quản trị.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
Góc nhìn luật sư: chiến lược bảo vệ quyền lợi, giảm nhẹ rủi ro
Theo Luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc Công ty Luật sư 11, điều mấu chốt là phân định vai trò và ý chí chủ quan. Quản trị viên hoặc chủ kênh cần chứng minh đã thiết lập, vận hành cơ chế kiểm soát hợp lý (lọc từ khóa, duyệt bài, phản hồi yêu cầu gỡ trong thời hạn hợp lý, log hoạt động), đã hành động ngay khi biết có nội dung vi phạm. Điều này giúp giảm rủi ro bị xem là “đồng phạm” hoặc “tiếp tay phát tán”.
Với cá nhân, nếu bạn bị gắn tên hoặc vô tình chia sẻ, cần chủ động khai báo, hợp tác, cung cấp lịch sử thao tác, chứng minh không có mục đích trục lợi và đã nỗ lực ngăn chặn. Luật sư 11 thường khuyến nghị kèm theo báo cáo kỹ thuật (log, metadata, dòng thời gian), vì trong môi trường số, chứng cứ chuẩn quyết định phần lớn kết quả.
Ở chiều ngược lại, với nạn nhân có quyền lợi bị xâm phạm, đội ngũ Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh có thể hỗ trợ dựng timeline lan truyền, định lượng mức độ phát tán, yêu cầu gỡ/khóa trên nhiều nền tảng và truy cứu trách nhiệm phù hợp (hành chính hoặc hình sự). Nếu hành vi đủ yếu tố Điều 326, chiến lược pháp lý tập trung vào chứng minh mức độ nguy hiểm, mục đích trục lợi, tác động đối tượng đặc thù (người dưới 18 tuổi), kết hợp yêu cầu bồi thường dân sự thích hợp.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
FAQ
1) Luật an ninh mạng ảnh hưởng xử lý truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ như thế nào?
Luật An ninh mạng tạo cơ chế yêu cầu gỡ – phối hợp – bảo toàn chứng cứ trên không gian số; việc xác định tội và khung hình phạt vẫn theo Điều 326 BLHS, còn xử phạt hành chính dựa trên Nghị định 15/2020 (sửa đổi 14/2022).
2) Chia sẻ lại link đồi trụy trong nhóm nhỏ có thể bị truy cứu hình sự không?
Có, nếu hành vi thỏa mãn dấu hiệu “truyền bá” theo Điều 326 (ví dụ phát tán có chủ đích, phạm vi đáng kể, trục lợi…). Nếu chưa đủ yếu tố, có thể bị xử phạt hành chính. Cần đánh giá cụ thể từng trường hợp.
3) Doanh nghiệp/quản trị viên cần làm gì để giảm rủi ro?
Thiết lập quy chế nội dung, cơ chế duyệt – lọc – cảnh báo, SOP gỡ khẩn, đào tạo quản trị, lưu log để chứng minh đã “làm hết trách nhiệm hợp lý” theo chuẩn mực của nền tảng và Luật An ninh mạng.
Kết luận
Nếu tóm gọn, Luật an ninh mạng ảnh hưởng xử lý truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ theo hướng: tạo nền an ninh – phối hợp – gỡ bỏ trên không gian số, còn truy cứu và mức phạt chủ yếu dựa vào Điều 326 BLHS và Nghị định 15/2020 (sửa đổi 14/2022) khi chưa đến mức hình sự. Người dùng và doanh nghiệp cần phòng ngừa chủ động, lưu chứng cứ số đúng cách và phản ứng nhanh khi sự việc phát sinh. Khi cần, hãy làm việc sớm với đội ngũ Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh để được hướng dẫn xử lý phù hợp. Luật sư 11 sẵn sàng đồng hành.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
