Trong thời đại mạng xã hội, chỉ một cú nhấp chuột là hình ảnh, video nhạy cảm có thể lan truyền tới hàng trăm người. Không ít bạn trẻ lẫn người lớn hiểu sai ranh giới giữa “xem cho biết” với hành vi phạm tội. Bài viết này tập trung duy nhất vào truy cứu trách nhiệm hình sự với truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ, giúp bạn nắm đúng quy định, tránh rủi ro hình sự và biết cách xử lý khi vướng việc. Nội dung được viết theo góc nhìn pháp lý phổ thông, có lồng ghép kinh nghiệm thực tiễn của Luật sư 11.
Khung pháp lý và khái niệm trọng tâm
Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025) quy định tội truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ tại Điều 326. Hiểu nôm na, đó là các hành vi làm ra, sao chép, lưu hành, vận chuyển, mua bán, tàng trữ nhằm phổ biến hoặc bằng cách khác phổ biến vật phẩm có nội dung đồi truỵ cho người khác biết. Điểm mấu chốt là mục đích phổ biến – nếu chỉ lưu giữ để xem đơn lẻ cho bản thân, thông thường sẽ không cấu thành tội này (nhưng vẫn có thể bị xử phạt hành chính theo quy định khi có căn cứ).
BLHS cũng phân biệt theo quy mô, cách thức (ví dụ dùng Internet, viễn thông), đối tượng bị ảnh hưởng (nhất là người dưới 18 tuổi), số lượng/tính chất dữ liệu và phạm tội có tổ chức để định khung hình phạt. Các ngưỡng định lượng phổ biến gồm: dung lượng dữ liệu số hoá, số lượng ảnh, số lượng bản in, hoặc số người được phổ biến. (Tham chiếu quy định khung và ngưỡng định lượng tại Điều 326 BLHS 2015, sửa đổi 2025).
Lưu ý thương hiệu: Bài viết do đội ngũ Luật sư 11 biên tập theo chuẩn dễ hiểu – thực tiễn, tránh thuật ngữ gây khó.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
Dấu hiệu cấu thành tội & ranh giới với xử phạt hành chính
1) Mặt khách quan (hành vi): làm ra, sao chép, lưu hành, vận chuyển, mua bán, tàng trữ nhằm phổ biến, hoặc hành vi khác truyền bá các vật phẩm có nội dung đồi truỵ. Hành vi “đăng – chia sẻ – phát tán” trên mạng xã hội/nhóm chat thường rơi vào phổ biến.
2) Mục đích: “nhằm phổ biến” là chìa khoá. Nếu bạn giữ riêng một file trong máy để xem cá nhân, chưa có hành vi cung cấp cho người khác, bình thường không đủ yếu tố truy cứu hình sự tội này. Tuy vậy, nhiều trường hợp vô tình “đồng bộ” lên đám mây, chia sẻ qua liên kết công khai vẫn bị coi là phổ biến.
3) Khách thể: thuần phong mỹ tục, trật tự công cộng và đặc biệt là sự phát triển lành mạnh của người dưới 18 tuổi.
4) Chủ thể & lỗi: người từ đủ 16 tuổi trở lên, thực hiện cố ý (biết nội dung đồi truỵ và vẫn phát tán). Trường hợp lôi kéo, tổ chức, hoặc thu lợi bất chính sẽ là tình tiết tăng nặng.
Ranh giới hành chính – hình sự:
- Xử phạt hành chính khi chưa đạt các ngưỡng định lượng, không có tình tiết tăng nặng, hoặc không có mục đích phổ biến rộng.
- Hình sự khi đạt ngưỡng về số lượng dữ liệu/ảnh/bản in hoặc quy mô người xem, dùng Internet/viễn thông, có tổ chức, phổ biến cho người dưới 18 tuổi, hoặc tái phạm nguy hiểm.
“Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh” thường nhấn mạnh: đừng chủ quan với hành vi “chỉ share trong nhóm kín”, vì pháp luật đánh giá theo khả năng tiếp cận thực tế của người khác – không chỉ theo ý nghĩ “chia sẻ nội bộ”.
Các khung hình phạt và ngưỡng định lượng cần nhớ
Điều 326 quy định 3 khung chính:
- Khung cơ bản: phạt tiền (10–100 triệu), cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù 06 tháng đến 03 năm khi hành vi thuộc mức độ cơ bản, ví dụ phổ biến cho số lượng người nhất định, hoặc dữ liệu số hoá/ảnh/bản in đạt ngưỡng “nhỏ” theo luật.
- Khung tăng nặng (03–10 năm tù): khi phạm tội có tổ chức, sử dụng mạng Internet/viễn thông để truyền bá, phổ biến cho người dưới 18 tuổi, số lượng/vật phẩm lớn hoặc tái phạm nguy hiểm.
- Khung đặc biệt nghiêm trọng (07–15 năm tù): khi số lượng/vật phẩm rất lớn hoặc phổ biến cho 101 người trở lên (hoặc đạt các ngưỡng rất cao về dữ liệu/ảnh/bản in theo Điều 326). Kèm theo đó, tòa có thể áp dụng phạt tiền bổ sung 5–30 triệu, cấm hành nghề/làm công việc nhất định 1–5 năm.
“Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh” khuyến nghị: một đường link công khai phát tán nhanh có thể vượt mốc “101 người” rất sớm; vì vậy thời điểm gỡ bỏ, thu hồi, tự ngăn chặn lan truyền là tình tiết quan trọng khi xem xét trách nhiệm.
Tình huống thực tế hay gặp (và cách hiểu đúng)
1) Đăng vào nhóm chat “kín”, nhóm lớp, hội đồng nghiệp:
Nhiều người lầm tưởng nhóm kín là “an toàn”. Thực tế, chỉ cần khả năng người khác tiếp cận là có thể bị xem là phổ biến. Nếu số người trong nhóm đông, hoặc link có thể được chia sẻ tiếp, rủi ro đạt ngưỡng số người rất nhanh.
2) Chia sẻ link đám mây/drive công khai:
Việc đặt link ở chế độ “ai có link đều xem được” và gửi cho vài người, sau đó họ tiếp tục chuyển tiếp, có thể đẩy bạn từ hành chính sang truy cứu trách nhiệm hình sự với truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ nếu vượt ngưỡng.
3) Tải – reup clip lên nền tảng video ngắn:
Dù chỉ vài chục giây, nhưng nếu nội dung có tính chất đồi truỵ và bạn gắn hashtag để tăng reach, hành vi thường bị coi là nhằm phổ biến, lại dùng Internet, nên dễ rơi vào khung 2.
4) Lưu trữ cá nhân trên điện thoại/máy tính:
Chỉ lưu để xem riêng, không chia sẻ thì thường chưa cấu thành tội. Nhưng nếu vô ý đồng bộ công khai (album/drive) hoặc bị phát tán từ tài khoản bạn, cơ quan điều tra sẽ xem xét mức độ lỗi và khả năng phổ biến thực tế.
5) Người dưới 18 tuổi là đối tượng bị phổ biến:
Đây là tình tiết định khung tăng nặng. Dù số lượng người ít, nhưng nếu có trẻ vị thành niên trong nhóm người tiếp cận, rủi ro hình sự tăng rất mạnh.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
Quy trình tố tụng & cách xử lý khi bị mời làm việc
Bước 1 – Tiếp xúc ban đầu: Công an/Viện kiểm sát sẽ làm việc, thu giữ thiết bị, trích xuất dữ liệu, xác định phạm vi phổ biến, ngưỡng định lượng, và mục đích. Hãy bình tĩnh, hợp tác, ghi nhận biên bản thu giữ đầy đủ.
Bước 2 – Giám định & trích xuất kỹ thuật số: Dữ liệu (ảnh/video/file nén) được giám định để xác định nội dung, dung lượng, thời điểm tải lên/chia sẻ, dấu vết lan truyền.
Bước 3 – Trình bày lời khai có chiến lược:
- Trình bày bối cảnh (vô ý công khai? chỉ gửi nhầm? không nhằm phổ biến?).
- Cung cấp chứng cứ gỡ bỏ nhanh, xoá link, khoá quyền xem, không trục lợi.
- Xác định rõ ngưỡng số người tiếp cận thực tế (khác với số lượng người “có thể” tiếp cận) để đánh giá khung.
Bước 4 – Luật sư tham gia: Ngay khi có dấu hiệu bị khởi tố/khởi tố bị can, hãy mời luật sư để bảo vệ quyền lợi, đề xuất biện pháp tư pháp như xin xem xét nhân thân tốt, hợp tác, khắc phục hậu quả, nộp phạt bổ sung, cam kết phòng ngừa tái phạm.
Trong các hồ sơ thực tế, Luật sư 11 thường tập trung chứng minh không nhằm mục đích phổ biến hoặc chưa đạt ngưỡng định lượng, đồng thời chủ động thu hồi link, xoá nội dung, liên hệ quản trị nền tảng để giảm bớt phạm vi lan truyền – các yếu tố có lợi khi lượng hình.
Góc nhìn luật sư
Theo Luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc Công ty Luật sư 11, phòng ngừa rủi ro pháp lý trong bối cảnh số gồm ba điểm:
- Tuyệt đối không reup nội dung nhạy cảm, kể cả “vì tò mò” hay “test tương tác”.
- Quản trị quyền riêng tư: tắt chia sẻ công khai, kiểm soát liên kết, không lưu ảnh/video nhạy cảm trên dịch vụ đồng bộ tự động.
- Khi lỡ tay chia sẻ nhầm, cần gỡ ngay, khóa truy cập, xin hỗ trợ kỹ thuật từ nền tảng và chủ động trình bày với cơ quan chức năng nếu có dấu hiệu lan rộng.
Cũng Theo Luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc Công ty Luật sư 11, trong truyền thông nội bộ doanh nghiệp, hãy thiết lập quy chế sử dụng thiết bị & Internet, có đào tạo định kỳ về an toàn số; doanh nghiệp không kiểm soát được kênh nội bộ có thể đối mặt trách nhiệm pháp lý gián tiếp nếu để nhân viên sử dụng hệ thống để phát tán trái phép.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1) “Chia sẻ trong nhóm bạn 10–15 người có sao không?”
Vẫn có rủi ro. Luật nhìn vào số người được phổ biến và khả năng lan truyền. Nếu nhóm vượt một số ngưỡng nhất định hoặc có người dưới 18 tuổi, bạn có thể bị xem xét khung tăng nặng.
2) “Chỉ gửi link drive ‘ai có link xem được’ cho 1–2 người?”
Nếu link không kiểm soát, người nhận có thể chuyển tiếp; hậu quả có thể bùng nổ nhanh, đưa bạn qua ranh giới truy cứu trách nhiệm hình sự với truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ. Hãy dùng quyền riêng tư nghiêm ngặt, đặt mật khẩu, giới hạn email cụ thể.
3) “Giữ ảnh/video trong máy có phạm tội không?”
Chỉ lưu để xem cá nhân thường chưa đủ yếu tố cấu thành; nhưng nếu đồng bộ công khai hoặc để người khác truy cập được, rủi ro pháp lý lập tức xuất hiện.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
Kết luận & khuyến nghị hành động
Cốt lõi cần ghi nhớ: pháp luật xử lý mục đích phổ biến và quy mô lan truyền. Dùng Internet/viễn thông, phổ biến cho người dưới 18 tuổi, tổ chức đường dây, hay vượt ngưỡng định lượng đều đẩy bạn vào các khung hình phạt nặng, lên tới 07–15 năm tù kèm hình phạt bổ sung. Khi gặp sự cố, hãy gỡ – khoá – thu hồi thật nhanh, đồng thời liên hệ luật sư để được hướng dẫn làm việc với cơ quan chức năng một cách đúng và an toàn. Đây là cách tiếp cận thực tiễn, phù hợp để hạn chế rủi ro khi bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự với truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ. Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh và đội ngũ Luật sư 11 sẵn sàng hỗ trợ bạn xây dựng phương án xử lý và phòng ngừa.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
