Trong thời đại số, tội làm nhục người khác xuất hiện dày đặc trên mạng và ngoài đời, gây tổn thương tinh thần, ảnh hưởng danh dự và quan hệ xã hội. Bài viết này hệ thống quy định pháp luật, cách nhận diện hành vi, quy trình xử lý và mẹo bảo vệ quyền được tôn trọng danh dự để bạn có thể hành động đúng – kịp thời. (Nguồn: Luật sư 11)
1) Tội làm nhục người khác là gì? Căn cứ pháp lý then chốt
-
Khái niệm thực tiễn: Hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác bằng lời nói, chữ viết, hình ảnh, clip, hành động… ở nơi công cộng hoặc trên môi trường mạng, khiến nạn nhân bị hạ nhục, bị tổn thương tinh thần đáng kể.
-
Căn cứ pháp lý trọng tâm:
-
Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017): quy định tội làm nhục người khác, với các khung hình phạt từ phạt tiền/cải tạo không giam giữ đến phạt tù khi có tình tiết tăng nặng (như phạm tội qua mạng, với người dưới 16 tuổi, gây rối loạn tâm thần cho nạn nhân…).
-
Bộ luật Dân sự 2015 – Điều 34: Quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín; người bị xâm phạm có quyền yêu cầu cải chính, xin lỗi, bồi thường thiệt hại.
-
Hiến pháp 2013 – Điều 20: Nhân phẩm, danh dự con người được tôn trọng, bảo vệ.
-
-
Dấu hiệu cần lưu ý: Có hành vi xúc phạm; tính nghiêm trọng thể hiện ở mức độ, phạm vi lan truyền, hậu quả tinh thần; lỗi cố ý là phổ biến trong loại tội phạm này.
2) Hình thức làm nhục thường gặp trong đời sống & trên mạng
Các hành vi sau đây xuất hiện phổ biến, dễ dẫn đến trách nhiệm hình sự hoặc dân sự:
2.1. Xúc phạm công khai bằng lời nói hoặc bài viết
Ví dụ: chửi bới, bêu riếu trước đám đông, đăng “status” hạ nhục đích danh. Mức độ nghiêm trọng tăng khi có tổ chức hoặc lặp lại nhiều lần.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
2.2. Phát tán, chỉnh sửa, cắt ghép hình ảnh/clip làm nhục
Bao gồm việc đăng hình ảnh riêng tư không được đồng ý, gắn nhãn xúc phạm, chế meme, deepfake… Phát tán qua mạng xã hội thường làm hậu quả lan rộng, khó khắc phục.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo2.3. Bịa đặt, lan truyền thông tin sai sự thật để hạ nhục
Tin giả (fake news), bóp méo sự kiện, gán ghép hành vi vô đạo đức… Nếu gây hậu quả nặng, người thực hiện có thể vừa đối mặt tội làm nhục người khác, vừa có nguy cơ liên quan tội vu khống (Điều 156 BLHS).
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo2.4. Bắt nạt, quấy rối trên mạng
Hù dọa, spam xúc phạm, lập nhóm công kích, “tẩy chay” có chủ đích… Khi đạt mức độ nghiêm trọng, hành vi có thể cấu thành tội phạm; nếu chưa đến mức hình sự thì vẫn bị xử phạt hành chính và phải xin lỗi, bồi thường.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo3) Quyền được tôn trọng danh dự: Bạn có thể yêu cầu những gì?
-
Yêu cầu chấm dứt, gỡ bỏ, cải chính – xin lỗi công khai.
-
Yêu cầu bồi thường thiệt hại: Thiệt hại vật chất (chi phí thu thập chứng cứ, chữa trị tâm lý…) và tổn thất tinh thần căn cứ các Điều 584–592 BLDS 2015.
-
Bảo vệ khẩn cấp tạm thời (trong vụ án dân sự): đề nghị Tòa hạn chế/tạm ngăn việc tiếp tục phát tán dữ liệu xâm phạm.
-
Bảo vệ trên môi trường số: Gửi yêu cầu đến nền tảng (Facebook, YouTube…) để gỡ nội dung vi phạm, khóa tài khoản tái phạm.
-
Vai trò của “Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh” như Luật sư 11: đánh giá đúng mức độ thiệt hại, định hướng song song đường hình sự và đường dân sự để tối ưu kết quả.
(Tham khảo thực hành pháp lý: Luật sư 11)
4) Quy trình xử lý khi bị xúc phạm, làm nhục: 5 bước thực tiễn
Bước 1. Giữ bình tĩnh – thu thập và bảo toàn chứng cứ
Chụp màn hình (kèm đường link, thời điểm), lưu file gốc, sao lưu dữ liệu đám mây; ghi nhận nhân chứng, camera. Không tự đáp trả bằng hành vi xúc phạm.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – ZaloBước 2. Yêu cầu gỡ bỏ – cải chính – xin lỗi
Gửi văn bản yêu cầu người vi phạm/người quản trị nền tảng; đề nghị ẩn/xóa nội dung, công khai xin lỗi phù hợp. Đây vừa là biện pháp giảm thiểu thiệt hại, vừa là căn cứ thể hiện thiện chí khi giải quyết.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – ZaloBước 3. Tố giác tới cơ quan điều tra (khi đủ dấu hiệu hình sự)
Nộp đơn tố giác tội phạm kèm chứng cứ, đề nghị làm rõ tội làm nhục người khác theo Điều 155 BLHS; đồng thời yêu cầu áp dụng biện pháp ngăn chặn phát tán thêm.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – ZaloBước 4. Khởi kiện dân sự đòi bồi thường và bảo vệ danh dự
Yêu cầu Tòa buộc xin lỗi công khai, cải chính thông tin, bồi thường tổn thất tinh thần; cân nhắc đề nghị bảo vệ khẩn cấp tạm thời để chặn lan truyền.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – ZaloBước 5. Theo dõi thi hành – tái bảo vệ dữ liệu
Sau phán quyết/biên bản xử lý, tiếp tục giám sát việc gỡ bỏ; yêu cầu xử lý tái phạm; xây dựng “bộ lọc” từ khóa, báo cáo nội dung vi phạm trên nền tảng.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo5) Góc nhìn & cảnh báo từ luật sư
Theo Luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc Công ty Luật sư 11:
-
Trên mạng, “đùa cợt” có thể thành xúc phạm nghiêm trọng nếu gắn tên, ảnh thật và phát tán rộng; đừng chủ quan với cụm từ “chỉ là trêu”.
-
Thời điểm thu thập chứng cứ quyết định 70% khả năng bảo vệ quyền lợi: phải chụp, lưu, sao y lập vi bằng (khi cần) trước khi nội dung bị xóa.
-
Nên triển khai song song: làm việc nền tảng để gỡ nhanh – và thủ tục pháp lý để răn đe, bồi thường; chỉ theo một đường thường làm mất ưu thế.
-
Khi có dấu hiệu rối loạn tâm thần do bị xúc phạm kéo dài (có hồ sơ y khoa), cần báo ngay cơ quan điều tra để xem xét tình tiết tăng nặng của tội phạm.
Với kinh nghiệm tranh tụng và tư vấn truyền thông, Luật sư 11 – đội ngũ Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh – luôn khuyến nghị khách hàng lập kế hoạch truyền thông khủng hoảng tối thiểu (mẫu xin lỗi, mẫu cải chính, người phát ngôn) để giảm thiểu lan truyền khi sự cố xảy ra. (Tham khảo: Luật sư 11)
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1) Đăng bài chê bai, mỉa mai một người có bị coi là tội phạm không?
Nếu nội dung xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm, đặc biệt lan truyền rộng trên mạng, hành vi có thể cấu thành tội làm nhục người khác (Điều 155 BLHS). Trường hợp chưa đủ mức hình sự vẫn có thể bị xử phạt hành chính và phải xin lỗi, bồi thường theo BLDS. (Nguồn: Luật sư 11)
2) Tôi bị đăng ảnh riêng tư không xin phép, cần làm gì?
Lập tức chụp màn hình, lưu link, gửi yêu cầu gỡ đến nền tảng; đồng thời xem xét tố giác nếu có yếu tố hình sự và khởi kiện dân sự yêu cầu xin lỗi, bồi thường. Sớm nhờ hỗ trợ từ Luật sư 11 để bảo toàn chứng cứ và chọn quy trình tối ưu.
3) Bồi thường tinh thần tính ra sao?
Tòa án căn cứ mức độ tổn thương, phạm vi lan truyền, hậu quả thực tế… để ấn định khoản tổn thất tinh thần theo BLDS. Bạn cần cung cấp hồ sơ y tế (nếu có), chứng cứ phạm vi phát tán, chi phí khắc phục…
Kết luận
Bảo vệ quyền được tôn trọng danh dự không chỉ là câu chuyện của riêng ai, mà là nền tảng của một xã hội văn minh. Khi đối diện tội làm nhục người khác, hãy giữ chứng cứ – yêu cầu gỡ bỏ – xử lý pháp lý kịp thời và đừng ngần ngại tìm kiếm hỗ trợ chuyên môn. Luật sư 11 – đội ngũ Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh – sẵn sàng đồng hành, từ chiến lược chứng cứ đến đàm phán và tranh tụng, để bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của bạn.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
