Trong những năm gần đây, nhiều vụ án liên quan đến tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân đã được đưa ra xét xử công khai, thu hút sự quan tâm của dư luận. Đây là một trong những tội danh được quy định trong nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia – nhóm tội đặc biệt nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của Nhà nước và chế độ.
Vậy tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân là gì? Căn cứ pháp lý nào để xử lý? Hành vi nào sẽ bị xử lý hình sự? Khung hình phạt cụ thể ra sao? Hãy cùng Luật sư 11 – Nguyễn Thành Huân phân tích cụ thể dưới góc nhìn pháp luật hình sự.
I. Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân là gì?
Theo quy định tại Điều 109 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân là hành vi nhằm lật đổ chính quyền nhân dân bằng cách sử dụng vũ lực, đe dọa sử dụng vũ lực hoặc hoạt động khác nhằm chống phá Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
📌 Cấu thành tội phạm:
- Khách thể: An ninh quốc gia, sự tồn vong của chính quyền nhân dân
- Chủ thể: Cá nhân từ đủ 16 tuổi trở lên
- Hành vi:
- Thành lập hoặc tham gia tổ chức có mục tiêu lật đổ chính quyền
- Kích động, lôi kéo người khác chống phá
- Chuẩn bị hoặc thực hiện hành động bạo loạn, phá hoại, gây rối an ninh, v.v.
📌 Lưu ý: Đây là tội phạm hình thức, tức là chỉ cần có hành vi nhằm lật đổ là đã bị xử lý, không yêu cầu hậu quả xảy ra.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
II. Khung hình phạt theo Bộ luật Hình sự
Điều 109 Bộ luật Hình sự quy định 3 khung hình phạt chính, tùy theo mức độ nghiêm trọng của hành vi:
🔹 Khung 1 – Cơ bản:
Từ 12 năm đến 20 năm tù
Áp dụng đối với người tham gia tổ chức lật đổ, có hành vi tuyên truyền, kích động nhưng chưa gây hậu quả nghiêm trọng.
🔹 Khung 2 – Tăng nặng:
Tù chung thân
Áp dụng cho các trường hợp tổ chức hoặc cầm đầu, có vai trò quan trọng trong tổ chức, có hoạt động mạnh, huy động nhiều người, gây bất ổn xã hội.
🔹 Khung 3 – Nghiêm trọng nhất:
Tử hình
Áp dụng trong trường hợp cực kỳ nguy hiểm cho xã hội, có hậu quả đặc biệt nghiêm trọng như gây bạo loạn vũ trang, thiệt hại lớn đến cơ quan nhà nước, lực lượng vũ trang hoặc người dân.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
III. Một số vụ án điển hình – Thực tiễn xét xử
📌 1. Vụ án Ngô Hào (Phú Yên) – năm 2013
- Ông Ngô Hào bị kết án 15 năm tù về tội “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”.
- Cơ quan tố tụng xác định ông này đã tham gia tổ chức phản động “Ủy ban cứu quốc Việt Nam” và thực hiện phát tán tài liệu, kêu gọi chống phá.
📌 2. Vụ Nguyễn Văn Đài và đồng phạm – năm 2018
- Nguyễn Văn Đài – luật sư, bị tuyên 15 năm tù và 5 năm quản chế sau đó.
- Bị cáo bị cáo buộc thành lập tổ chức “Hội anh em dân chủ” – bị xác định là tổ chức hoạt động nhằm lật đổ chính quyền.
- Các đồng phạm khác cũng bị tuyên từ 7 đến 13 năm tù.
📌 3. Vụ Trần Huỳnh Duy Thức – năm 2010
- Tòa án tuyên phạt Trần Huỳnh Duy Thức 16 năm tù giam, bị cáo được cho là có hành vi kêu gọi thay đổi chế độ chính trị, sử dụng mạng xã hội để tuyên truyền tư tưởng phản động.
- Đây là một trong những vụ án được dư luận quốc tế chú ý.
👉 Những vụ án này cho thấy tội danh không chỉ áp dụng với hành vi bạo lực, mà còn với các hoạt động tổ chức, tuyên truyền, sử dụng mạng xã hội nếu mục đích là chống phá chính quyền.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
IV. Những điều người dân cần lưu ý
⚠️ Không “vô tình” tiếp tay vi phạm pháp luật
Nhiều người dân tham gia nhóm kín, chia sẻ bài viết có nội dung xuyên tạc, bôi nhọ chính quyền, mà không ý thức được hành vi đó có thể bị xử lý hình sự. Với công nghệ hiện nay, những hành vi nhỏ trên mạng xã hội cũng có thể bị ghi nhận và sử dụng làm bằng chứng trong điều tra.
✅ Hiểu để tránh vi phạm
- Không tham gia các hội nhóm trái phép
- Không chia sẻ, bình luận nội dung sai lệch về chính trị, chế độ
- Không nhận lời mời “tham gia tổ chức” dưới bất kỳ hình thức nào
📚 Hãy là công dân hiểu pháp luật
Hiểu rõ khái niệm, cấu thành tội phạm và mức hình phạt giúp người dân ý thức được giới hạn pháp lý, từ đó bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi những sai phạm đáng tiếc.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
V. Kết luận & Gợi ý hành động
Tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân là tội danh đặc biệt nghiêm trọng, nằm trong nhóm tội xâm phạm an ninh quốc gia. Việc xử lý nghiêm minh các hành vi này là cần thiết để đảm bảo sự ổn định chính trị, trật tự xã hội và an ninh của đất nước.
Tuy nhiên, nhiều người vô tình tiếp cận hoặc tham gia các hoạt động bị cấm mà không hiểu rõ luật. Vì vậy, việc trang bị kiến thức pháp lý, hoặc tìm đến sự tư vấn của luật sư là điều rất quan trọng.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
