Tình huống thực tế: Phòng vệ hay phạm tội?
Anh A bị một đối tượng xâm nhập nhà ban đêm, nghi ngờ là trộm cắp. Trong lúc hai bên xô xát, anh A đã dùng dao đâm chết người. Liệu anh A đang phòng vệ chính đáng hay đã vượt quá giới hạn và phạm tội giết người?
Câu trả lời nằm ở việc hiểu rõ khái niệm “phòng vệ chính đáng” và “vượt quá giới hạn phòng vệ” trong luật hình sự. Để rõ hơn, chúng ta sẽ cùng nghe phân tích của Luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc Công ty Luật sư 11.
Phòng vệ chính đáng là gì?
Theo quy định tại Điều 22 – Bộ luật Hình sự 2015, phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình hoặc người khác, xua đuổi một hành vi tấn công xâm hại quyền lợi hợp pháp, mà không để lại hậu quả nghiêm trọng vượt quá cần thiết.
Dấu hiệu phòng vệ chính đáng:
- Hành vi tấn công phải là có thật, đang xảy ra.
- Phản ứng của người phòng vệ là để ngăn chặn nguy cơ tấn công, không phải để trả thù hoặc gây hại vô cớ.
- Mức độ phản ứng phù hợp với mức độ nguy hiểm.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
Khi nào là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng?
Khi người phòng vệ có hành vi đáp trả, chống trả lại hành vi tấn công nhưng lại:
- Gây hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với nguy cơ đang bị đe dọa.
- Dù đối tượng đã bỏ chạy, ngưng tấn công nhưng vẫn tiếp tục tác động vỡ lực.
Theo Điều 126 Tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng – BLHS 2015, người gây hậu quả chết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt từ 06 tháng đến 02 năm tù, hoặc từ 02 đến 05 năm tuý theo mức độ nghiêm trọng.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
Tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng (Theo Điều 126 BLHS)
Cấu thành tội phạm:
- Có hành vi tống công người khác dẫn đến chết người
- Hành vi xảy ra trong bối cảnh đang phòng vệ
- Vượt quá giới hạn cần thiết dẫn đến hậu quả nghiêm trọng
Mức hình phạt:
- Tù từ 06 tháng đến 02 năm
- Tù từ 02 đến 05 năm (nếu có tình tiết tăng nặng)
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
Tình huống thực tế và phân tích cùng Luật sư Nguyễn Thành Huân
Tình huống:
Chị B bị hai đối tượng lạ mặt tấn công giữa đêm. Trong lúc hoảng loạn, chị đã dùng gậy đánh trả vào đầu đối tượng. Hậu quả: một người chết, một người bị thương.
Phân tích:
Theo Luật sư Nguyễn Thành Huân:
- Hành vi của chị B ban đầu mang tính chất phòng vệ chính đáng.
- Tuy nhiên, với việc gây hậu quả chết người, đặc biệt khi mức độ nguy hiểm đã qua, hành vi đã vượt quá giới hạn.
- Trường hợp này có thể xem xét truy cứu theo Điều 126 BLHS.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
Lưu ý quan trọng khi phòng vệ chính đáng
- Giữ bình tĩnh: Dù bị tấn công, cần kiểm soát cảm xúc.
- Chỉ phản ứng trong mức độ cần thiết: Chỉ ngăn chặn, không trả thù.
- Tìm hỗ trợ từ pháp luật: Liên hệ ngay luật sư hoặc công an gần nhất.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
Kết luận
Phòng vệ chính đáng là quyền của mỗi người. Tuy nhiên, nếu không hiểu đúng giới hạn, bạn có thể đối mặt với tù tề. Để bảo vệ quyền lợi và hành động đúng luật, hãy tham kháo sự tư vấn từ Luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc Công ty Luật sư 11.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
