Trong bối cảnh các chương trình an sinh chú trọng hơn đến quyền, sức khỏe và sự an toàn của nhóm yếu thế, thủ tục đưa người bán dâm vào cơ sở hỗ trợ ngày càng được quan tâm. Bài viết này hệ thống hóa khung pháp lý, điều kiện – hồ sơ, quy trình chuẩn và các dịch vụ sau tiếp nhận, giúp gia đình, cán bộ cơ sở và chính người trong cuộc có thể chủ động tiếp cận hỗ trợ một cách nhân văn, đúng luật. Theo luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc công ty Luật sư 11, việc nắm vững quy trình và quyền lợi sẽ giúp người bán dâm giảm rủi ro pháp lý, bảo mật thông tin và sớm tái hòa nhập cộng đồng.
1. Khung pháp lý và nguyên tắc bảo vệ khi hỗ trợ người bán dâm
Một là, cần phân biệt rõ giữa xử lý vi phạm và cung cấp trợ giúp xã hội. Hiện hành, hành vi bán dâm không cấu thành tội phạm trong Bộ luật Hình sự; chủ yếu bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP (mức cảnh cáo hoặc phạt tiền; trường hợp bán cho 2 người trở lên cùng lúc bị phạt cao hơn). Các tội hình sự tập trung vào hành vi môi giới, chứa mại dâm, mua dâm người dưới 18 tuổi… Do đó, đưa người bán dâm vào cơ sở trợ giúp là biện pháp xã hội – nhân đạo, không phải biện pháp trừng phạt.
Hai là, hoạt động tiếp nhận tại trung tâm trợ giúp/bảo trợ xã hội hoặc mô hình hỗ trợ cộng đồng phải dựa trên tự nguyện, bảo đảm bảo mật và không kỳ thị. Nhiều địa phương đã nhấn mạnh nguyên tắc tiếp nhận hỗ trợ không phải là xử lý vi phạm hành chính, nghiêm cấm xúc phạm danh dự, nhân phẩm trong thời gian hỗ trợ, chăm sóc.
Ba là, chiến lược lâu dài của Nhà nước là giảm hại – tăng cường hỗ trợ theo Pháp lệnh Phòng, chống mại dâm và các văn bản hướng dẫn, gắn với y tế, tư vấn tâm lý, việc làm, truyền thông thay đổi nhận thức.
Luật sư 11 khuyến nghị: khi triển khai thủ tục đưa người bán dâm vào cơ sở hỗ trợ, cần luôn đặt quyền tự quyết, an toàn và nhân phẩm của người được hỗ trợ ở vị trí trung tâm. Theo luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc công ty Luật sư 11, cách làm đúng luật vừa giúp bảo vệ người trong cuộc, vừa tạo điều kiện để cơ sở trợ giúp vận hành minh bạch.
2. Điều kiện và hồ sơ khi thực hiện thủ tục đưa người bán dâm vào cơ sở hỗ trợ
Nòng cốt của thủ tục là sự đồng ý và đánh giá nhu cầu cá nhân. Ở cấp cơ sở (phường/xã), cán bộ LĐ–TB&XH, công an, Hội Phụ nữ, Đoàn thể hoặc tổ chức xã hội có thể là đầu mối giới thiệu đến trung tâm trợ giúp/bảo trợ. Hồ sơ cơ bản thường bao gồm: giấy tờ tùy thân (nếu có), phiếu sàng lọc nhu cầu (y tế, an toàn, tâm lý), giấy đồng ý tiếp nhận của người được hỗ trợ, văn bản giới thiệu của chính quyền/tổ chức xã hội hoặc tự nguyện trình bày trong trường hợp tự đến. Trường hợp không đủ giấy tờ, cơ sở hỗ trợ có thể làm biên bản xác nhận nhân thân tạm thời để bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ thiết yếu (y tế, nơi ở an toàn).
Việc xác định điều kiện ưu tiên thường dựa vào: nguy cơ bạo lực, bóc lột, buôn bán người; tình trạng mang thai, nuôi con nhỏ; bệnh lây truyền qua đường tình dục; không nơi cư trú ổn định; hoặc vừa thoát khỏi môi trường bị cưỡng bức. Song song, cơ sở tổ chức khám sức khỏe ban đầu, tư vấn pháp lý cơ bản (quyền – nghĩa vụ khi lưu trú; phạm vi chia sẻ thông tin) và lập kế hoạch hỗ trợ cá nhân (ISP) trong 72 giờ đầu.
Theo thực tiễn mà Luật sư 11 ghi nhận, khi chuẩn bị hồ sơ nên đính kèm: bản tóm tắt hoàn cảnh (1 trang), thông tin liên hệ người thân (nếu an toàn), thông tin nguy cơ (đối tượng đe dọa, nợ nần), và nguyện vọng học nghề/việc làm. Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh khuyên dành thời gian giải thích kỹ quyền từ chối, rút lui, hoặc chuyển tuyến khi thấy không phù hợp.
2.1. Điều kiện tiếp nhận & tiêu chí ưu tiên trong thủ tục đưa người bán dâm vào cơ sở hỗ trợ
Tiêu chí phổ biến gồm: (i) có nhu cầu nơi ở an toàn ngắn hạn; (ii) có nhu cầu chăm sóc y tế, xét nghiệm, điều trị; (iii) có nguy cơ bị bạo lực, cưỡng bức, buôn bán người; (iv) mong muốn chuyển đổi sinh kế; (v) đang trong khủng hoảng tâm lý. Nhóm ưu tiên: trẻ vị thành niên, phụ nữ mang thai/nuôi con nhỏ, người khuyết tật, nạn nhân bạo lực/ép buộc mại dâm, người vừa được giải cứu. Cơ sở có thể áp dụng tiếp nhận khẩn cấp (24–48 giờ) trước khi hoàn thiện hồ sơ để tránh rủi ro an toàn. Quan trọng nhất, mọi bước đánh giá đều tôn trọng tự nguyện và bảo mật; thông tin nhạy cảm chỉ được chia sẻ khi có sự đồng ý hoặc vì mục đích bảo vệ tính mạng theo luật định.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
2.2. Hồ sơ, biểu mẫu và cơ quan tiếp nhận
Bộ hồ sơ gợi ý: (1) Phiếu đề nghị/giới thiệu vào cơ sở hỗ trợ; (2) Biên bản tự nguyện tiếp nhận dịch vụ; (3) Phiếu đánh giá ban đầu (y tế, tâm lý, an toàn, pháp lý); (4) Bản sao giấy tờ tùy thân (nếu có) hoặc xác nhận nhân thân tạm thời; (5) Kế hoạch hỗ trợ cá nhân; (6) Văn bản cam kết bảo mật của cơ sở. Đầu mối tiếp nhận có thể là Trung tâm trợ giúp/bảo trợ xã hội cấp tỉnh/thành, cơ sở tạm lánh, nhà an toàn của Hội Phụ nữ, hoặc các dự án của tổ chức xã hội – tùy địa phương. Trường hợp nguy cơ cao, có thể chuyển tuyến bảo vệ khẩn cấp (phối hợp công an, y tế, UBND cấp xã) để bảo đảm an toàn trước.
Về xử lý vi phạm (nếu có), cán bộ giải thích mức phạt hành chính liên quan và quyền xin hỗ trợ pháp lý; tuyệt đối không ép buộc nhận dịch vụ. Theo luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc công ty Luật sư 11, cách làm đúng trình tự giúp hạn chế khiếu kiện và bảo vệ uy tín cơ sở.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
3. Quy trình 5 bước: từ sàng lọc đến bàn giao theo dõi (áp dụng linh hoạt theo địa phương)
Bước 1 – Tiếp cận & sàng lọc an toàn: Xác định nhu cầu khẩn cấp (nơi tạm lánh, y tế, an toàn). Nếu có rủi ro bạo lực, kích hoạt quy trình an toàn, chuyển đến điểm tạm lánh gần nhất. Ghi nhận đồng ý và mong muốn của người được hỗ trợ.
Bước 2 – Tiếp nhận tạm thời & khám sức khỏe ban đầu: Tổ chức khám tổng quát, sàng lọc bệnh lây truyền qua đường tình dục (HIV, viêm gan, giang mai…), đánh giá tâm lý. Cấp phát vật dụng thiết yếu (đồ dùng cá nhân), tư vấn quyền riêng tư – phạm vi chia sẻ thông tin.
Bước 3 – Lập kế hoạch hỗ trợ cá nhân (ISP): Cùng thân chủ đặt mục tiêu ngắn – trung hạn: ổn định an toàn, chăm sóc y tế, tư vấn tâm lý, định hướng nghề nghiệp, củng cố kỹ năng sống, xử lý nợ/áp lực tài chính. Xác định dịch vụ ưu tiên trong 2–4 tuần đầu.
Bước 4 – Triển khai dịch vụ & chuyển tuyến: Thực hiện gói dịch vụ bên trong và ngoài cơ sở: tư vấn pháp lý (quyền, nghĩa vụ, mức xử phạt hành chính nếu có), trị liệu tâm lý, học nghề (may mặc, pha chế, làm đẹp, chăm sóc khách hàng), kết nối doanh nghiệp. Nếu có dấu hiệu môi giới/ép buộc/buôn bán người, phối hợp cơ quan điều tra theo cơ chế bảo vệ nhân chứng.
Bước 5 – Đánh giá, bàn giao theo dõi & kết nối cộng đồng: Trước khi kết thúc lưu trú, đánh giá kết quả theo mục tiêu, xây dựng kế hoạch an toàn cá nhân, kết nối chỗ ở/môi trường làm việc an toàn, hẹn lịch theo dõi 1–3–6 tháng. Cập nhật dữ liệu hồ sơ, bảo đảm hủy/ẩn danh thông tin nhạy cảm theo quy định. Các nguyên tắc này cũng phù hợp định hướng các chương trình phòng, chống mại dâm giai đoạn 2021–2025 mà nhiều địa phương đang triển khai.
4. Dịch vụ sau tiếp nhận: y tế – tâm lý – việc làm – pháp lý
Sau khi hoàn tất thủ tục đưa người bán dâm vào cơ sở hỗ trợ, gói dịch vụ đa tầng giúp thân chủ thực sự đổi đời:
- Y tế: Khám, xét nghiệm, điều trị bệnh lây truyền qua đường tình dục; tiêm chủng; chăm sóc sức khỏe sinh sản; tư vấn dự phòng (bao cao su, PrEP khi phù hợp); chuyển tuyến bệnh viện khi cần.
- Tâm lý – xã hội: Tham vấn cá nhân/nhóm, trị liệu chấn thương, kỹ năng làm cha mẹ, kỹ năng quản lý tài chính, tăng cường tự tôn – tự quyết.
- Học nghề – việc làm: Đào tạo nghề ngắn hạn gắn với nhu cầu tuyển dụng địa phương (may, làm đẹp, chế biến thực phẩm, thương mại điện tử, bán hàng, dịch vụ khách hàng); hỗ trợ hồ sơ xin việc, kết nối doanh nghiệp, vay vốn nhỏ khởi sự.
- Pháp lý: Tư vấn về quyền, mức phạt, hồ sơ dân sự (CMND/CCCD, khai sinh cho con), hỗ trợ làm lại giấy tờ, trợ giúp trong trường hợp bị bạo lực, ép buộc, nợ nần, tín dụng đen.
Theo Luật sư 11, cơ sở cần minh bạch quy trình phàn nàn/khiếu nại, có hộp thư góp ý, và kiểm soát nghiêm tiết lộ thông tin không được phép. Điều này bảo vệ cả thân chủ lẫn uy tín cơ sở.
4.1. Dịch vụ y tế & sức khỏe tâm thần trọng yếu
Ưu tiên khám – điều trị sớm các bệnh lây truyền qua đường tình dục, chăm sóc sức khỏe sinh sản (thai sản an toàn, phòng ngừa biến chứng), và hỗ trợ tâm lý dựa trên chấn thương (trauma-informed). Lộ trình can thiệp nên có mốc 7–14–30 ngày để đo mức cải thiện; khuyến khích mô hình đồng đẳng viên đồng hành giúp tăng tuân thủ. Cơ sở cần phối hợp trạm y tế/ bệnh viện để đảm bảo tiếp cận thuốc men, tư vấn bảo hiểm y tế, và tạo không gian không kỳ thị.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
4.2. Đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm và hỗ trợ pháp lý
Mục tiêu là sinh kế an toàn, bền vững: chọn nghề phù hợp thị trường, có đối tác tuyển dụng ngay sau khóa học; rèn kỹ năng mềm (giao tiếp, bán hàng, kỷ luật công việc). Về pháp lý, hỗ trợ hoàn thiện CMND/CCCD, hộ khẩu/tạm trú, đăng ký BHXH, thủ tục mở tài khoản – vay vốn nhỏ, và tư vấn khi có tranh chấp lao động. Khi có dấu hiệu tội phạm (môi giới, cưỡng bức, buôn người), cơ sở hỗ trợ phối hợp cơ quan chức năng bảo vệ nạn nhân, không làm lộ điểm tạm trú.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
5. Lưu ý quan trọng về bảo mật, nhân phẩm và rủi ro pháp lý
- Bảo mật thông tin: Chỉ thu thập – xử lý dữ liệu cần thiết; xin đồng ý rõ ràng trước khi chia sẻ; ẩn danh khi báo cáo; có quy trình xử lý yêu cầu rút lại đồng ý.
- Không kỳ thị, tôn trọng nhân phẩm: Mọi giao tiếp, bài trí không gian, biển bảng… phải trung tính, tránh gắn nhãn; nghiêm cấm bình luận xúc phạm; tiếp nhận hỗ trợ không phải xử phạt.
- Rủi ro pháp lý: Giải thích mức phạt hành chính liên quan đến hành vi bán dâm và các hành vi bị hình sự hóanhư môi giới, chứa, mua dâm người dưới 18 tuổi; hướng dẫn cách làm việc với công an/UBND xã phường đúng luật; tuyệt đối không lợi dụng hoạt động hỗ trợ để trục lợi.
- Phối hợp đa ngành: LĐ–TB&XH, Công an, Y tế, Hội Phụ nữ, tổ chức xã hội… theo cơ chế một cửa, tránh lặp thông tin; có biên bản ghi nhớ trách nhiệm.
Theo luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc công ty Luật sư 11, khi vận hành đúng chuẩn, cơ sở sẽ vừa giúp thân chủ an toàn, vừa phòng ngừa rủi ro pháp lý cho chính mình.
6. FAQ – Câu hỏi thường gặp
6.1. Thủ tục đưa người bán dâm vào cơ sở hỗ trợ có bắt buộc không?
Không. Bản chất là hỗ trợ tự nguyện; người được hỗ trợ có quyền từ chối hoặc rút lui bất cứ lúc nào, trừ trường hợp có nguy cơ nghiêm trọng đến tính mạng cần can thiệp khẩn cấp theo luật định. Cơ sở phải giải thích rõ quyền riêng tư, quyền đồng ý/không đồng ý và cách khiếu nại. Cán bộ chỉ nên đóng vai trò tư vấn, kết nối dịch vụ và đảm bảo an toàn, không coi thủ tục đưa người bán dâm vào cơ sở hỗ trợ như một biện pháp xử phạt.
6.2. Nếu người bán dâm lo sợ bị xử lý, có nên đi cơ sở hỗ trợ?
Nên tìm đến điểm tư vấn thân thiện hoặc cơ sở trợ giúp/bảo trợ xã hội để được tư vấn ẩn danh trước. Hành vi bán dâm hiện bị xử phạt hành chính chứ không phải tội phạm; trong nhiều trường hợp, cơ sở vẫn tiếp nhận hỗ trợ y tế – tâm lý ngay cả khi hồ sơ giấy tờ chưa đầy đủ, sau đó mới hoàn thiện. Việc tiếp nhận đúng quy trình giúp người trong cuộc hiểu rõ quyền lợi, mức phạt (nếu có) và lựa chọn phù hợp; đó là ý nghĩa nhân văn của thủ tục đưa người bán dâm vào cơ sở hỗ trợ.
6.3. Lưu trú bao lâu và có những hỗ trợ gì sau khi rời cơ sở?
Tùy nhu cầu và quy chế từng nơi (thường 2–12 tuần), người được hỗ trợ sẽ có gói y tế, tư vấn tâm lý, học nghề – kết nối việc làm, và theo dõi sau can thiệp (1–3–6 tháng). Sau khi rời cơ sở, họ được tiếp tục kết nối bác sĩ gia đình, nhóm đồng đẳng, nhà tạm lánh (nếu cần), và tư vấn pháp lý để xử lý tranh chấp, nợ nần. Mục tiêu là ổn định an toàn – sinh kế lâu dài, tránh tái tổn thương; đây là phần không thể thiếu sau thủ tục đưa người bán dâm vào cơ sở hỗ trợ.
7. Kết luận và liên hệ
Thủ tục đưa người bán dâm vào cơ sở hỗ trợ là hành trình nhân văn, dựa trên tự nguyện, bảo mật và tôn trọng nhân phẩm, gắn với gói dịch vụ y tế – tâm lý – pháp lý – việc làm. Thực hiện đúng luật giúp người trong cuộc an toàn, có cơ hội đổi nghề và hòa nhập, đồng thời bảo vệ chính cơ sở hỗ trợ khỏi rủi ro tố tụng. Nếu bạn, người thân hoặc đơn vị đang băn khoăn về trường hợp cụ thể, hãy tham vấn sớm để được thiết kế kế hoạch hỗ trợ cá nhân phù hợp. Luật sư 11 luôn đồng hành cùng cộng đồng; theo luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc công ty Luật sư 11, sự chủ động ngay từ đầu quyết định phần lớn kết quả hỗ trợ.
