Xu hướng livestream bùng nổ khiến nhiều streamer vô tình (hoặc cố ý) đụng chạm đến hành vi truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ. Chỉ một lần phát sóng, phát lại clip phản cảm hay gắn link “nhạy cảm” cũng có thể dẫn tới xử phạt hành chính, thậm chí hình sự. Dưới góc nhìn pháp lý phổ thông và thực tế hành nghề của một Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh, bài viết này giúp bạn hiểu đúng ranh giới pháp luật và cách tự bảo vệ mình.
Khung pháp lý áp dụng cho streamer
- Trách nhiệm hình sự: Điều 326 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) quy định tội truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ. Tuỳ tính chất, mức độ, người phạm tội có thể bị phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù (mức cao nhất tới 15 năm tù trong các trường hợp nặng). Việc “làm ra, sao chép, lưu hành, tàng trữ nhằm phổ biến” các nội dung đồi truỵ trên mạng đều có thể bị xem xét.
- Xử phạt hành chính trên môi trường mạng: Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP) quy định xử phạt đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin vi phạm trên mạng xã hội và dịch vụ xuyên biên giới. Với nội dung dâm ô, đồi truỵ, mức phạt tiền và biện pháp khắc phục có thể áp dụng tùy hành vi cụ thể, ngoài ra còn có biện pháp buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm.
- Bảo vệ người chưa thành niên: Luật Trẻ em cấm sử dụng, trao đổi sản phẩm có nội dung đồi truỵ; việc để trẻ em tiếp cận các nội dung này trong livestream có thể kéo theo trách nhiệm bổ sung (trong cả hành chính lẫn hình sự, tuỳ trường hợp).
Lưu ý: Dù phát trực tiếp trên nền tảng nước ngoài, nếu nội dung hướng tới người dùng Việt Nam hoặc hành vi xảy ra trên lãnh thổ Việt Nam, cơ quan chức năng Việt Nam vẫn có thể xử lý theo pháp luật Việt Nam.
Trong phần này, Luật sư 11 nhấn mạnh: điểm chung của các chế tài là “mục đích phổ biến” — tức bạn không cần bán hay thu phí; chỉ cần khiến người khác tiếp cận “văn hoá phẩm đồi truỵ” là đã tiệm cận rủi ro.
Những tình huống streamer dễ “dính” lỗi
1) Phát lại (re-stream) hoặc phản ứng (react) video 18+
Bạn có thể nghĩ “chỉ để che mờ/blur một phần” là an toàn. Thực tế, nếu nội dung vẫn mang tính kích dục, dâm ô, hoặc streamer bình luận/hướng dẫn truy cập bản đầy đủ, hành vi vẫn có thể bị xem là truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ. Ngay cả khi nói “để đánh giá/nhận xét”, mục đích phổ biến vẫn hiện hữu. Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
2) “Thử thách” phản cảm để câu view
Các challenge kiểu ăn mặc, hành động khiêu khích, gợi mở “tham gia nhóm kín” hoặc gắn tip menu phản cảm… đều dễ bị coi là tạo, khuyến khích, phổ biến nội dung đồi truỵ. Với kênh có đông người theo dõi, mức độ ảnh hưởng được đánh giá cao hơn, rủi ro vì thế tăng đáng kể.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
3) Chèn link/QR dẫn tới trang người lớn
Dù không hiển thị hình ảnh trực tiếp trên livestream, việc dẫn dắt khán giả truy cập kho nội dung 18+ (qua bio, QR, bình luận ghim, link rút gọn…) vẫn có thể bị coi là “phổ biến” nội dung cấm. Đây là một trong các đường dây chứng minh “mục đích phổ biến” thường gặp khi cơ quan chức năng thu thập chứng cứ.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
Stream trên nền tảng nước ngoài có “thoát” luật Việt Nam?
Không. Pháp luật Việt Nam được áp dụng nếu: (i) hành vi xảy ra tại Việt Nam; (ii) đối tượng bị xâm hại/tác động là công dân, tổ chức Việt Nam; hoặc (iii) nội dung hướng đến người dùng Việt Nam. Ngoài ra, Nghị định 15/2020/NĐ-CP yêu cầu nền tảng xuyên biên giới phối hợp gỡ bỏ nội dung vi phạm theo yêu cầu cơ quan chức năng. Nói ngắn gọn, việc dùng server ở nước khác không phải “lá chắn” pháp lý. Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh thường gặp nhầm tưởng này khi tư vấn cho KOL/KOC.
Cách phòng ngừa rủi ro cho streamer và ekip
1) Kiểm soát nội dung trước – trong – sau live:
- Trước: lập checklist cấm (ảnh/clip 18+, đường dẫn “đen”, lời kêu gọi vào nhóm kín, “review web 18+”…).
- Trong: bật delay 10–20 giây để kịp tắt/che khi khán giả spam nội dung phản cảm; phân vai mod lọc bình luận.
- Sau: rà video đã lưu (VOD, clip ngắn) trước khi đăng lại; loại bỏ segment nhạy cảm.
2) Tránh “mục đích phổ biến” dù vô tình:
- Không “xin phép khán giả trưởng thành xem tạm” — điều này không làm giảm trách nhiệm.
- Không dùng blur/emoji để hợp thức hoá nội dung “đen”. Che mờ không làm thay đổi bản chất truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ nếu thông điệp vẫn kích dâm, dâm ô.
3) Quản lý link và tài trợ:
- Khoá từ khoá nhạy cảm trong chatbot.
- Từ chối link/QR của nhà tài trợ mập mờ; đưa điều khoản “không nội dung người lớn” vào hợp đồng quảng cáo.
4) Bảo vệ trẻ vị thành niên:
- Cài đặt giới hạn tuổi, cảnh báo chủ đề; tuyệt đối không để trẻ xuất hiện trong bối cảnh nhạy cảm.
- Với content “phản biện hiện tượng 18+”, chỉ phân tích ở góc độ xã hội, pháp luật; không dẫn link, không demo hình ảnh; luôn đặt cảnh báo 18+ và khuyến cáo rời stream cho người dưới 18 tuổi. (Căn cứ lệnh cấm nội dung đồi truỵ liên quan đến trẻ em trong Luật Trẻ em).
5) Quy trình sự cố (incident response) khi đã lỡ phát sóng:
- Ngừng live ngay; xoá VOD, clip liên quan; chụp log nội bộ (ai làm gì, thời điểm nào).
- Gửi email báo cáo nền tảng và yêu cầu hỗ trợ gỡ.
- Lưu bằng chứng thiện chí khắc phục (biên bản họp, quyết định kỷ luật nội bộ).
- Liên hệ sớm với luật sư để đánh giá rủi ro hành chính/hình sự, lập phương án làm việc với cơ quan chức năng. Luật sư 11 có kinh nghiệm xử lý các hồ sơ truyền thông – giải trí, giúp giảm thiểu thiệt hại danh tiếng và pháp lý.
Góc nhìn luật sư
Theo Luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc Công ty Luật sư 11, nhiều streamer chủ quan vì nghĩ “không đăng video gốc” thì không phạm luật. Thực tế, pháp luật xử lý hành vi phổ biến, không chỉ “sản xuất”. Khi bạn phát trực tiếp, phản ứng, gắn link, thậm chí mô tả chi tiết cách truy cập… là đã góp phần lan truyền. Với kênh có lượng người theo dõi lớn, yếu tố “phạm tội có tổ chức”, “sử dụng mạng máy tính” hay “đối với người chưa thành niên” có thể khiến vụ việc bị xem xét nghiêm khắc hơn theo Điều 326 BLHS.
Cũng theo Luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc Công ty Luật sư 11, cách bảo vệ đơn giản nhất là đặt “vạch đỏ” trong kịch bản: không phát, không liên kết, không dẫn dắt tới nội dung 18+ dưới mọi hình thức; đồng thời đào tạo mod và ekip hiểu rõ rủi ro. Với streamer ký hợp đồng quảng cáo, điều khoản cấm nội dung người lớn cần nêu rõ chế tài bồi thường nếu đối tác cố tình chèn link “đen”. Việc này thể hiện tính chuyên nghiệp của một Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh khi đồng hành cùng ngành sáng tạo nội dung.
FAQ
1) Chỉ nói chuyện về phim 18+ (không chiếu hình) có vi phạm không?
Nếu lời nói có mục đích, hệ quả dẫn dắt khán giả tiếp cận nội dung đồi truỵ (ví dụ hướng dẫn truy cập, gợi ý từ khoá tìm kiếm…), bạn vẫn có rủi ro. Hãy chuyển hướng sang phân tích xã hội – pháp luật, tránh mô tả chi tiết, không gắn link. Cân nhắc cài đặt giới hạn tuổi.
2) Che mờ toàn bộ hình ảnh nhưng để âm thanh thì sao?
Âm thanh gợi dục vẫn có thể bị coi là nội dung đồi truỵ. Che mờ không miễn trừ trách nhiệm nếu thông điệp vẫn kích dâm, dâm ô.
3) Nền tảng đã cho phép đăng thì có “an toàn pháp lý” không?
Không. Quy chế nền tảng không thay thế pháp luật. Cơ quan chức năng có quyền yêu cầu gỡ, xử phạt theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP và xem xét hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành.
Kết luận
Với streamer, ranh giới giữa “nội dung táo bạo” và vi phạm tội truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ rất mong manh. Hiểu đúng Điều 326 BLHS, Nghị định 15/2020/NĐ-CP và Luật Trẻ em, thiết kế quy trình kiểm duyệt – phản ứng sự cố, cùng đồng hành với Luật sư 11 hoặc một Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh là cách giảm thiểu rủi ro, bảo vệ thương hiệu cá nhân và đội ngũ.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
