Sự bùng nổ mạng xã hội khiến việc “chia sẻ lại” trở nên quá dễ. Câu hỏi là: đăng lại nội dung xúc phạm có phạm tội làm nhục không? Bài viết này hệ thống nhanh quy định trọng tâm, các nhánh tình huống thường gặp và cách xử lý an toàn để bạn vừa bảo vệ mình, vừa tôn trọng pháp luật hình sự Việt Nam.
1) Khi nào “đăng lại” có thể thành tội làm nhục?
- Nếu bạn cố ý chia sẻ lại thông tin/hình ảnh xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm người khác (dù nội dung do người khác tạo), hành vi có thể đủ yếu tố cấu thành tội làm nhục người khác theo Điều 155 BLHS 2015 (sửa đổi 2017). Khung xử lý: phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ đến 03 năm; trường hợp tăng nặng có thể phạt tù đến 02–05 năm tùy tình tiết.
- Nếu nội dung bạn đăng lại xuyên tạc, sai sự thật, vu khống, kể cả chưa đến mức “tội”, bạn vẫn có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP) về hành vi chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm trên mạng xã hội (mức phạt phổ biến 10–20 triệu đồng với hành vi tại Điều 101).
Gợi ý thực hành: Nếu không chắc tính đúng–sai, đừng chia sẻ lại, hoặc chỉ chia sẻ kèm ý kiến phản biện trung lập, nguồn kiểm chứng rõ ràng, tránh gắn tag/caption công kích cá nhân.
2) Điểm pháp lý mấu chốt cần nắm
(a) Cấu thành cơ bản của tội làm nhục – Điều 155 BLHS
- Khách thể: danh dự, nhân phẩm của cá nhân.
- Mặt khách quan: có hành vi xúc phạm nghiêm trọng (lời nói, chữ viết, hình ảnh, video… kể cả trên mạng).
- Mặt chủ quan: lỗi cố ý (biết là xúc phạm vẫn thực hiện/tiếp tay lan truyền).
- Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi có năng lực TNHS.
(b) Ranh giới hành chính – hình sự khi “đăng lại”
- Hành chính: chia sẻ thông tin giả mạo/sai sự thật/xúc phạm nhưng mức độ chưa đến “xúc phạm nghiêm trọng” → xử phạt theo Nghị định 15 (Điều 101).
- Hình sự: nội dung và bối cảnh thể hiện mức độ hạ nhục nghiêm trọng, có ý chí lan truyền nhằm bôi nhọ → có thể bị truy cứu Điều 155 BLHS.
(c) Lưu ý về “tính công khai” và “lan truyền”
Đăng ở chế độ công khai, gắn tên người bị hại, tag/mention, dùng ngôn từ miệt thị, thêm bình luận cổ vũ… là các yếu tố thường được xem xét khi đánh giá mức độ nghiêm trọng và ý thức chủ quan.
Trong các phân tích chuyên sâu, Luật sư 11 thường nhấn mạnh: ranh giới giữa “chia sẻ thông tin” và “tiếp tay làm nhục” nằm ở mục đích chủ quan, mức độ hạ nhục và hệ quả lan truyền.
3) Các tình huống thường gặp
3.1. Cố ý chia sẻ lại nội dung rõ ràng xúc phạm, kèm bình luận miệt thị
- Rủi ro cao: Dễ bị xem là đồng phạm/tiếp tay làm nhục nếu chứng minh được ý chí hạ nhục và mức độ nghiêm trọng.
- Khuyến nghị: Không chia sẻ. Nếu cần lên tiếng, hãy dùng ngôn ngữ trung lập, trích nguồn chính thống, tránh gán nhãn nhân thân.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
3.2. Vô tình share lại (nhấn nút “chia sẻ” nhanh), sau đó xóa
- Vẫn có thể bị xử phạt hành chính (Điều 101 Nghị định 15) nếu nội dung sai sự thật/xúc phạm; việc xóa không đương nhiên miễn trách nhiệm, nhưng là tình tiết giảm nhẹ trong thực tế xử lý.
- Khuyến nghị: Ngay lập tức gỡ bài, đính chính, xin lỗi (nếu phù hợp) và hợp tác khi được yêu cầu làm việc.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
3.3. Dẫn nguồn báo chí, kèm bình luận phê phán ôn hòa vì mục đích thông tin cộng đồng
- Rủi ro thấp hơn, nếu bạn không xuyên tạc, không quy chụp nhân thân, và mục đích thông tin, giáo dục, tôn trọng quyền phản hồi.
- Lưu ý: Tránh “giật tít” theo hướng bôi nhọ, tránh đăng ảnh đời tư không cần thiết. Khi nghi ngờ, ẩn danh cá nhân (che tên, mặt).
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
4) Quy trình “an toàn pháp lý” khi bắt gặp nội dung xúc phạm
- Kiểm tra nguồn & mục đích
- Có phải nguồn chính thống? Nội dung có dấu hiệu xuyên tạc/miệt thị không? Nếu chưa chắc, đừng chia sẻ.
- Bảo vệ nạn nhân – không tiếp tay lan truyền
- Tránh “quote” toàn bộ. Nếu cần thảo luận, tóm lược trung dung, loại bỏ yếu tố nhận diện cá nhân.
- Thu thập chứng cứ đúng cách (khi bạn là người bị xúc phạm)
- Chụp màn hình (kèm ngày giờ, link), lập vi bằng (nếu cần), lưu danh sách tài khoản chia sẻ. Đây là cơ sở yêu cầu gỡ bỏ, bồi thường hoặc tố giác.
- Gửi yêu cầu gỡ tới nền tảng; nếu không được đáp ứng, cân nhắc khiếu nại/xử phạt hành chính theo Nghị định 15 hoặc tố giác theo Điều 155 BLHS khi đủ dấu hiệu.
- Soạn thông điệp phản hồi thông minh
- Nếu buộc phải phản hồi công khai: giữ giọng điệu tôn trọng, tránh công kích cá nhân, chỉ dùng sự kiện có căn cứ.
- Tham vấn sớm với luật sư
- Vụ việc trên mạng thường lan nhanh và khó kiểm soát. Trao đổi sớm giúp đánh giá ngưỡng “nghiêm trọng”, lựa chọn kênh xử lý (hình sự, hành chính, dân sự) và giảm thiểu rủi ro. Luật sư 11 là địa chỉ tham khảo khi bạn cần một Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh.
5) Góc nhìn & cảnh báo thực tiễn từ luật sư
Theo Luật sư Nguyễn Thành Huân – Giám đốc Công ty Luật sư 11, ở các vụ mạng xã hội, cơ quan tiến hành tố tụng thường đánh giá tổng thể bối cảnh: thời điểm đăng, tần suất lặp lại, bình luận kèm theo, phạm vi lan truyền, phản ứng của cộng đồng, và mức độ tổn thương danh dự thể hiện qua tài liệu y tế/tâm lý. Một động tác “share lại cho vui” nhưng gắn lời lẽ miệt thị, gắn thẻ nạn nhân, hoặc cổ vũ đám đông chế giễu… có thể chuyển hóa hành vi từ hành chính sang hình sự. Ngược lại, thái độ hợp tác, gỡ bỏ nhanh, công khai xin lỗi, phối hợp khắc phục hậu quả thường giúp giảm nhẹ đáng kể.
FAQ
1) Chỉ bấm “chia sẻ” lại bài gốc, không thêm chữ — có phạm tội làm nhục không?
Có thể, nếu nội dung gốc xúc phạm nghiêm trọng và hành vi chia sẻ của bạn thể hiện ý chí lan truyền. Mức độ cụ thể do cơ quan tố tụng đánh giá theo Điều 155 BLHS.
2) Đăng lại thông tin sai sự thật nhưng đã xóa ngay — có bị phạt không?
Vẫn có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 15 (Điều 101). Việc xóa sớm có thể được xem là tình tiết giảm nhẹ, không phải “miễn trừ”.
3) Nếu tôi bị bôi nhọ, nên làm gì trước?
Thu thập chứng cứ, gửi yêu cầu gỡ, cân nhắc khiếu nại/xử phạt hành chính hoặc tố giác hình sự khi đủ dấu hiệu theo Điều 155 BLHS; đồng thời tham vấn Luật sư 11 – một Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh – để chọn chiến lược phù hợp.
Kết luận
Đăng lại nội dung xúc phạm có phạm tội làm nhục không? — Có, nếu đủ yếu tố cấu thành Điều 155 BLHS, đặc biệt khi có ý chí hạ nhục và mức độ nghiêm trọng. Trường hợp chưa tới ngưỡng hình sự vẫn có thể bị phạt hành chính theo Nghị định 15. Cách tốt nhất để bảo vệ mình là không tiếp tay lan truyền, kiểm chứng nguồn tin và tham vấn sớm khi có rủi ro. Khi cần hỗ trợ, hãy liên hệ Luật sư 11/Luật sư uy tín Thành phố Hồ Chí Minh để được đánh giá hồ sơ, chiến lược xử lý và giải pháp truyền thông pháp lý phù hợp.
Liên hệ với Luật sư 11 qua hotline để được tư vấn – 0979800000 – Zalo
